پیام توجه به «هالوین» ؛ لزوم باز تعریف آیین های ایرانی برای نسل جوان

آرمان امروز- پوریا سیدعلی- پژوهشگر مسائل اجتماعی: در روزهای اخیر، کافی است سری به فروشگاه‌های لوازم تزئینی یا صفحات اینستاگرامی کافه‌های بزنیم تا با نشانه‌هایی از یک مناسبت غیرایرانی روبه‌رو شویم؛ کدوهای نارنجی، عنکبوت‌های مصنوعی، شمع‌های سیاه، ماسک‌های ترسناک و آرایش‌هایی که قرار نیست شبیه چهره روزمره آدم‌ها باشند. هالووین، جشنی که ریشه در سنت‌های غربی دارد، حالا در ایران نیز برای بخشی از جامعه بهانه‌ای برای دورهمی، خرید، عکاسی و تجربه یک شب متفاوت شده است. نشانه‌های این مناسبت بیش از آنکه یک آیین رسمی را تداعی کنند، یادآور یک بازار فصلی و یک جریان سبک زندگی هستند. گزارش‌های تصویری منتشرشده از تهران در سال‌های اخیر، از ویترین‌های تزئین‌شده و مشتریانی حکایت دارد که برای تماشای دکورها، خرید وسایل هالووینی یا ثبت عکس یادگاری به فروشگاه‌ها مراجعه می‌کنند. در بعضی کافه‌ها نیز دکورهای موضوعی، خوراکی‌های متفاوت و برنامه‌های مناسبتی به بخشی از تجربه مشتری تبدیل شده‌اند. این تصاویر یک پرسش جامعه‌شناختی را پیش می‌کشند: «چرا جشنی که از نظر تاریخی و جغرافیایی به جامعه دیگری تعلق دارد، توانسته در میان بخشی از جوانان ایرانی جایگاهی پیدا کند؟» پاسخ را شاید باید فراتر از علاقه به فرهنگ غرب و در تغییر معنای تفریح، معاشرت و هویت‌یابی نسل جدید جست‌وجو کرد.

برای بسیاری از جوانانی که در فضای مجازی تصاویر هالووینی منتشر می‌کنند، این مناسبت الزاماً معنای تاریخی یا مذهبی ندارد. آنچه اهمیت دارد، فرصت تغییر ظاهر، تجربه یک فضای متفاوت، شوخی با ترس و حضور در یک جمع دوستانه است. لباس‌های عجیب، گریم‌های خلاقانه و آرایش‌های غیرمعمول، امکان فاصله گرفتن موقت از نقش‌ها و ظاهرهای تثبیت‌شده روزمره را فراهم می‌کنند. هالووین بیش از آنکه یک آیین وارداتی با تمام پیشینه فرهنگی‌اش باشد، به یک ابزار سرگرمی و خودابرازی تبدیل شده است. فرد می‌تواند برای چند ساعت شخصیتی متفاوت بسازد، از چهره همیشگی خود فاصله بگیرد و آن را در قالب عکس و ویدئو به دیگران نمایش دهد. این تجربه برای نسلی که بخش مهمی از ارتباطاتش در فضای دیجیتال شکل می‌گیرد، جذابیت ویژه‌ای دارد.

اینستاگرام؛ ویترین اصلی هالووین ایرانی …