ضرورت‌های راهبردی در عصر جنگ شناختی

در جهان امروز، مرز میان پیروزی و شکست دیگر تنها با جابه‌جایی خطوط مرزی یا غرش موشک‌ها تعیین نمی‌شود. ما در عصری زیست می‌کنیم که «روایتِ پیروزی» حتی از خودِ پیروزی اهمیت بیشتری یافته است. جنگ‌های قرن بیست‌ویکم تنها با موشک، پهپاد و ناو جنگی پیروز نمی‌شوند، بلکه در میدان روایت‌ها و ادراک عمومی رقم می‌خورند. این تحول بنیادین، ماهیت درگیری‌ها را از عرصه سخت به عرصه شناختی و ذهنی منتقل کرده و نظام روایتگری را به یکی از اولویت‌های اصلی این میدان تبدیل کرده است. قدرت نرم با لانچرهایی از جنس رسانه منتقل می‌شود‌ و هر رسانه و شخص‌رسانه‌ای در واقع یک سکوی پرتاب گلوله‌های جادویی واژه‌ها و تصاویر به روح و فکر مخاطب است چه استیلای بر اذهان و قلوب عالمیان است که پیروزی‌ساز و مانا و موثر است.

مغز انسان به صورت فیزیولوژیکی به گونه‌ای طراحی شده که اتفاقات و پدیده‌ها را به صورت قصه و روایت می‌پذیرد و به خاطر می‌سپارد. پژوهش‌های نوین در حوزه روایت‌شناسی شناختی نشان می‌دهند که فرآیند شکل‌گیری روایت‌ها چگونه بر ساختارهای مغزی و شیمیایی تأثیر می‌گذارند و در نتیجه، می‌توانند رفتارها و کنش‌های ما را کنترل کنند. بنابراین بسنده کردن به پاسخ دادن به تحریف‌ها و تکذیب آن‌ها و نیز بازگو کردن اخبار مثبت و دستاوردها بدون توجه به قواعد روایتگری، جریان مقابل را در جنگ روایت‌ها غلبه می‌دهد. چرا جنگ روایت‌ها امروز تعیین‌کننده است؟

واقعیت میدانی امروز گویای آن است که دشمنان با درک شکست‌های نظامی در برابر ایران و جبهه مقاومت، اکنون به دنبال جبران آن از طریق جنگ شناختی و فشارهای اقتصادی هستند. سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، با صراحت تأکید کرده که جمهوری اسلامی ایران امروز درگیر یک جنگ تمام‌عیار ترکیبی(هیبریدی)، نرم و شناختی است. قاعده‌ای بنیادین در منازعات بین‌المللی حکم‌فرماست: «هرگاه دشمن در میدان نبرد سخت نظامی به بن‌بست برسد و در کارزار دیپلماسی دستش از امتیازگیری خالی بماند، برای بقای خود دست به دامن جنگ شناختی و روایت‌سازی‌های فریبنده می‌شود». …