وی افزود: رشتهکوه البرز به گونهای قرار گرفته است که تا حد زیادی مانع ورود رطوبت دریای خزر به مناطق مرکزی ایران میشود. همچنین رشتهکوه زاگرس مانند یک دیواره طبیعی عمل میکند و مانع ورود بخش قابل توجهی از رطوبت دریای مدیترانه به داخل کشور میشود.
شایانیگانه ادامه داد: به همین دلیل، در حد فاصل رشتهکوههای البرز و زاگرس، مناطق خشک و بیابانی گستردهای مانند کویر لوت و دشت کویر مرکزی ایران شکل گرفته است. البته از نظر علمی، «بیابان» و «کویر» دو مفهوم متفاوت هستند و نمیتوان این دو اصطلاح را به جای یکدیگر به کار برد؛ بیابان به منطقهای خشک با بارش اندک گفته میشود، در حالی که کویر از نظر ویژگیهای خاک و شرایط آبی نیز ویژگیهای خاص خود را دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان البرز با اشاره به نقش سامانههای پرفشار در بارندگی ایران، خاطر نشان کرد: در فصل زمستان، کمربند پرفشار در محدودهای قرار میگیرد که امکان صعود ابرها و شکلگیری بارش در بخشهایی از ایران فراهم میشود؛ اما در بهار و تابستان، این کمربند به سمت عرضهای پایینتر جابهجا میشود و با ایجاد شرایط پرفشار، مانع صعود تودههای هوا و شکلگیری ابرهای بارانزا میشود.
وی افزود: به همین دلیل، در اواخر بهار و فصل تابستان معمولا شاهد کاهش شدید بارندگی در ایران هستیم. با این حال، گاهی تغییرات دمایی و تجمع انرژی در بخشهایی از کره زمین، بهویژه اقیانوسها میتواند ناهنجاریهایی در الگوهای جوی ایجاد کند. اثرات ال نینو بر اقلیم ایران
شایانیگانه با اشاره به پدیده النینو توضیح داد: النینو میتواند در برخی شرایط موجب جابهجایی کمربندهای جوی و تغییر موقعیت آنها شود و در صورت جابهجایی این کمربند به سمت عرضهای بالاتر، شرایط برای افزایش بارندگی در مناطقی از ایران فراهم میشود. …
