بازار
محجوب در این یادداشت به تأثیر شمس بر مولانا پرداخته و نوشته است: «آنچه امروز از آثار مولانا جلال‌الدین محمد بلخی رومی در دست داریم، محصول دوران سی ساله آخر عمر اوست. پیش از آن، این شاعر شوریده و عارف وارسته فقیهی جلیل‌القدر بود که در قونیه به‌جای پدر بر مسند ارشاد و وعظ می‌نشست و به بحث یجوز و لایجوز می‌پرداخت و طریق جدل می‌ساخت و لم و لانسلم در می‌انداخت. البته وی در این دوران از مسائل سیر و سلوک و عشق و عرفان بی‌بهره نبود و در حجر تربیت پدر خویش و سپس برهان‌الدین محقق ترمذی، در این راه نیز گامی نهاده بود؛ اما دلش بیشتر به وعظ و تذکیر و زهد و پرهیز متمایل بود، و هنوز آن آتشی که باید سراپای وجودش را فرا گیرد و یکباره از خود بیرونش کند و ذره‌وار در رقصش آورد، در کانون سینه‌اش افروخته نشده بود. و «تا وقتی که مولانای ما در مجلس بحث و نظر بوالمعالی گشته فضل و حجت می‌نمود، مردم روزگار او را از جنس خود دیده به سخن وی که در خور ایشان بود فریفته و بر تقوی و زهد او متفق بودند.» این روش تا ماه جمادی‌الآخر سال ۶۴۲ هجری قمری که مولانا سی‌وهشت ساله بود ادامه یافت. در این ماه قلندری سالخورده که «پیوسته نمد سیاه پوشیدی و پیران طریقت او را کامل تبریزی خواندندی» به قونیه آمد «و به عادت خود که در هر شهری رفتی به خان فرود آمدی، در خان شکرفروشان نزول کرده حجره بگرفت» و هم در این شهر ناگهان به مولانا جلال‌الدین برخورد و از آتش نهفته‌ای که در سینه داشت شراری در دل وی افکند و بابی تازه در دفتر زندگانی وی برگشود.
تأثیر دیدار شمس‌الدین در مولانا چندان بود که یکباره به ترک زندگی دیرین بگفت و آتش در محراب و منبر زد و درس و بحث را به یک‌سو نهاد و قیل و قال مدرسه را در راه بانگ چنگ و نغمه جانسوز نی نهاد. زاهد پاکدامنی که هر سه روز یک‌بار روزه می‌گشاد و شب تا به‌روز در نماز بود، دست افشان و پای کوبان در رقص آمد و حلاج‌وار نکته عشق سرودن گرفت. …
