نورا حسینی| در ۵۷ سال گذشته روند بارندگی تهران حدود صد میلیمتر کاهش یافته، سهم آب زیرزمینی در تأمین آب پایتخت از حدود ۲۵ درصد به نزدیکی ۵۰ درصد رسیده و آبخوان تهران-کرج سالهاست با کسری روبهرو است. در همان حال جمعیت، ساختوساز و تقاضای آب همچنان بالا رفته است. سه کارشناس حوزه آب میگویند راه ادامه این شهر دیگر از سد تازه و چاه عمیقتر نمیگذرد؛ تهران باید اندازه توسعه خود را با آبی که در اختیار دارد تنظیم کند. هر بار آب تهران کم آمده، منبع دیگری به کمک آن آمده است؛ لتیان، لار، کرج، طالقان، ماملو و بعد چاههای بیشتر. آب تازه وارد شبکه شده، شهر بزرگتر شده و چند سال بعد دوباره همان کمبود برگشته است. حالا کارشناسان میگویند این چرخه به نقطه سخت خود رسیده. مسئله فقط کمشدن باران یا پایینرفتن تراز چند سد نیست؛ تهران سالها بیشتر از توان طبیعیاش جمعیت و فعالیت پذیرفته و هنوز هم هر ساختمان تازه، مصرف تازهای را به شبکهای تحمیل میکند که منبع جدیدش روشن نیست. دومین نشست از سلسله نشستهای «شهر و آب» با عنوان «تهران؛ شهری فراتر از ظرفیت آبی خود» با حضور مجید سیاری، کارشناس منابع آب، سیداویس ترابی، رئیس اندیشکده زیستپذیری شهری و منا مسعودیآشتیانی، پژوهشگر آب و محیط زیست برگزار شد. بحث این بار قرار نبود دوباره به فهرست کمبودها ختم شود؛ محور اصلی، سیاستهایی بود که تهران را به وضعیت امروز رساندهاند و تصمیمهایی که ادامه آنها دیگر با منابع آب شهر سازگار نیست.
مجید سیاری بحث را از نسبت میان توسعه تهران و ظرفیت آبی آن شروع کرد. به گفته او، تهران در منطقهای قرار گرفته که منابع طبیعیاش توان پشتیبانی از چنین تمرکز جمعیتی و اقتصادی بزرگی را ندارند. میانگین بارندگی شهر بسته به دوره آماری حدود ۲۷۰ تا ۲۸۰ میلیمتر است، اما روند بلندمدت نشان میدهد بارندگی در حدود ۵۷ سال از نزدیک ۳۵۰ میلیمتر به حدود ۲۵۰ میلیمتر رسیده؛ افتی در حدود صد میلیمتر. در سال آبی جاری نیز به گفته سیاری، تهران و قم با حدود ۳۵ درصد کاهش بارش نسبت به متوسط بلندمدت در میان استانهایی قرار گرفتهاند که بیشترین افت بارش را داشتهاند. این کاهش در استانی رخ داده که حدود ۱۴ میلیون نفر جمعیت در آن زندگی میکنند. …
