او راه مبارزه با اسرائیل را از رسانه‌هایش آموخت

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: مردی زخمی در میان ویرانه‌های ساختمانی در رفح، روی یک صندلی نشسته است. دستش آسیب دیده، چهره‌اش با پارچه‌ای پوشیده شده و پهپادی اسرائیلی به او نزدیک می‌شود. او در واپسین لحظات زندگی، تکه‌ای چوب را به سمت پهپاد پرتاب می‌کند؛ حرکتی کوتاه که به یکی از ماندگارترین تصاویر جنگ غزه تبدیل می‌شود. این قاب، تصویر پایانی یحیی سنوار، از رهبران جنبش حماس، بود؛ تصویری که پس از انتشار، بارها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد و در میان بخشی از مخاطبان عرب و مسلمان، معنایی فراتر از ثبت لحظات آخر یک رهبر سیاسی پیدا کرد.

تصویری که ارتش اسرائیل از لحظات پایانی سنوار منتشر کرد، قرار بود صحنه کشته‌شدن یکی از مهم‌ترین رهبران حماس را به نمایش بگذارد؛ اما بازتاب آن به روایت واحدی محدود نماند. درحالی‌که این تصاویر در روایت رسمی اسرائیل نشانه شکست حماس معرفی می‌شد، بسیاری از حامیان فلسطین و مقاومت، همان قاب را نمادی از ایستادگی در شرایط محاصره و تا واپسین لحظات زندگی تعبیر کردند. بازنشر گسترده تصاویر و شکل‌گیری آثار هنری با الهام از آن‌ها، نشان داد که یک تصویر می‌تواند از زمینه اولیه انتشار خود فراتر برود و به بخشی از حافظه رسانه‌ای یک منازعه تبدیل شود.

اما برای فهم چرایی ماندگاری این تصویر، باید به زندگی مردی بازگشت که در طول سال‌های فعالیت سیاسی خود، علاوه بر حضور در ساختار حماس و نقش‌آفرینی در تحولات غزه، برای شناخت جامعه و رسانه‌های اسرائیل نیز تلاش کرده بود؛ مردی که زبان عبری آموخت، رسانه‌های طرف مقابل را دنبال کرد و شناخت دشمن را بخشی از مواجهه با آن می‌دانست.

یحیی سنوار در سال ۱۹۶۲ در اردوگاه خان‌یونس، در خانواده‌ای فلسطینی به دنیا آمد که در پی جنگ ۱۹۴۸ و آوارگی فلسطینیان، سرزمین خود را ترک کرده بودند. تجربه زندگی در اردوگاه پناهندگان، تحصیل در دانشگاه اسلامی غزه و ورود به فعالیت‌های سیاسی، مسیر زندگی او را شکل داد. بازداشت در سال ۱۹۸۸ و محکومیت به حبس ابد، آغاز دوره‌ای طولانی از اسارت بود که تا سال ۲۰۱۱ ادامه یافت؛ زمانی که در توافق تبادل اسرا، موسوم به وفاء الاحرار، در برابر آزادی گلعاد شالیت، نظامی اسرائیلی، آزاد شد.

شناخت اسرائیل از دریچه زبان و رسانه …