بازار
۱. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ آغاز بی‌اعتمادی تاریخی
در سال ۱۳۳۲، دولت دکتر محمد مصدق در پی ملی‌شدن صنعت نفت و کاهش نفوذ انگلستان بر منابع نفتی ایران بود.
آمریکا و انگلستان با همکاری دستگاه‌های اطلاعاتی خود، از عملیات براندازی دولت مصدق حمایت کردند. نقش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در این کودتا بعد‌ها در اسناد منتشرشده و روایت‌های رسمی تاریخی تأیید شد.
نتایج این اقدام عبارت بود از: سرنگونی دولت قانونی و ملی مصدق. تقویت قدرت محمدرضا شاه و تضعیف روند توسعه دموکراسی در ایران. افزایش نفوذ سیاسی و امنیتی آمریکا در ساختار حکومت پهلوی. شکل‌گیری بی‌اعتمادی عمیق بخش مهمی از جامعه ایران نسبت به سیاست خارجی آمریکا.
اهمیت تاریخی: کودتای ۲۸ مرداد نشان داد که دولت آمریکا در آن مقطع، حفظ منافع راهبردی خود و جلوگیری از گسترش نفوذ شوروی را بر احترام به استقلال سیاسی و روند قانونی حکومت ایران مقدم دانست.
۲. سال‌های ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷؛ حمایت از حکومت پهلوی
در ۲۵ سال پس از کودتا، آمریکا به مهمترین متحد خارجی حکومت محمدرضا شاه تبدیل شد. این حمایت شامل فروش تسلیحات پیشرفته، همکاری‌های امنیتی، کمک به تقویت ساختار نظامی و حمایت سیاسی از حکومت شاه بود.
از مهمترین موضوعات این دوره می‌توان به همکاری اطلاعاتی آمریکا با حکومت پهلوی و نقش حمایت‌های خارجی در تقویت دستگاه امنیتی کشور اشاره کرد. ساواک با کمک و آموزش نهاد‌های اطلاعاتی خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، توسعه یافت.
هم‌زمان، بازداشت مخالفان، محدودیت آزادی‌های سیاسی و شکنجه زندانیان سیاسی از ویژگی‌های حکومت پهلوی بود. در نتیجه، بخش مهمی از مخالفان شاه، آمریکا را نه صرفاً یک متحد خارجی، بلکه پشتیبان اصلی نظام سیاسی سرکوبگر آن دوره می‌دانستند. نکته مهم آن است که حمایت واشنگتن از حکومتی اقتدارگرا، در شکل‌گیری احساسات ضدآمریکایی نقش اساسی داشت. …
