وسوسهکننده است که گوشیهای هوشمند را مقصر اصلی این وضعیت بدانیم و نتیجه بگیریم که اعمال نوعی ممنوعیت، راهحل مشکل خواهد بود؛ اما بررسی تاریخ نشان میدهد که این راهکار کافی نیست، چرا که روند افت کتابخوانی پیش از ظهور گوشیهای هوشمند نیز آغاز شده بود.
در سال ۱۹۸۸، جرج استاینر، منتقد ادبی، اعلام کرد که «عصر کتاب» در حال رسیدن به «پایانی تدریجی» است. کلمه کلیدی در اینجا «تدریجی» است؛ زیرا استاینر باور داشت که این افول از دهه ۱۹۵۰ و با گسترش رادیو، سینما و تلویزیون کلید خورده بود. رسانههای الکترونیکی دهه ۱۹۸۰ نیز این دگرگونی را استمرار بخشیدند، اما آغازگر آن نبودند.
دادهها بهخوبی شهود استاینر را تأیید میکنند. در سال ۱۹۷۶، بیش از شصت درصد از دانشآموزان سال آخر دبیرستان در آمریکا ابراز داشتند که تقریباً هر روز یک کتاب یا مجله را برای تفریح میخوانند. از آن زمان به بعد، با ورود بازیهای ویدئویی، رایانههای شخصی، اینترنت و گوشیهای هوشمند، این آمار سالانه حدود یک درصد کاهش یافت. پس از گذشت چهل سال، تنها پانزده درصد از دانشآموزان دبیرستانی برای تفریح دست به مطالعه روزانه میزنند.
با این حال، ورود اینترنت و گوشیهای هوشمند سقوطی ناگهانی در کتابخوانی ایجاد نکرد. میانگین زمان مطالعه روزانه آمریکاییها برای علایق شخصی در سال ۲۰۰۳ حدود ۲۱.۹ دقیقه بود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۰ به ۱۸.۳ دقیقه و در سال ۲۰۲۵ به ۱۶.۲ دقیقه رسید. این ارقام نشاندهنده هیچگونه گسست ناگهانی همزمان با ورود آیفون نیستند، بلکه از روندی کاهشی، طولانی و پیوسته حکایت دارند.
لزوم محافظت از کتابهای چاپی …
