کلنگ باید در دستت برقصد

  طاهره جورکش؛ پژوهشگر اجتماعی، فعال حوزه زنان  و عضو انجمن زنان پژوهشگر تاریخ /   دکتر فخری دانشپورپرور، در آستانه ۹۰ سالگی، وقتی از سال‌های طولانی تدریس و شاگردانش حرف می‌زند، می‌گوید: «هر وقت نگاه می‌کنم، انگار سر کلاس با آنها راز و نیاز می‌کنم.» برای شناخت این استاد پیشکسوت و مادر باستان‌شناسی ایران، باید به سال‌هایی بازگشت که او برای ورود به عرصه‌ای مردانه، راهی متفاوت در پیش گرفت؛ راهی که از دانشگاه تهران آغاز شد و به ترانشه‌های حفاری رسید؛ جایی که روزی به او گفته بودند دخترها باید به آشپزخانه بروند.

انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، دوشنبه ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵، مراسم بزرگداشت دکتر فخری دانشپورپرور را در ساختمان آرشیو ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار کرد.

از عودلاجان تا دانشگاه تهران

فخری دانشپورپرور، در آستانه ۹۰ سالگی، وقتی پشت میکروفن قرار گرفت، برای روایت زندگی‌اش از نقطه آغاز شروع کرد: «من بچه خیابان ری تهرانم، از منطقه عودلاجان، یکی از محله‌های قدیم تهران.» پدرش محمدحسن، معمار و سازنده پل رومی در خیابان فرشته بود و مادرش گوهرشاد، فرزند سلطان رشیدخان، از افسران دوره قاجار و معلم قرآن. در خانه‌ای بزرگ شده بود که آموزش و کتاب جایگاه ویژه‌ای داشت. پدربزرگش در کودکی، مادرش را برای آموختن قرآن و حفظ اشعار حافظ، سوار بر اسب به خانه دو استاد می‌برد. مادر نیز زمستان‌ها کنار کرسی با صدای زیبایش حافظ می‌خواند و معنای شعرها را برای فرزندانش توضیح می‌داد. در این خانواده، مادر مشوق تحصیل دختران بود و در برابر خواستگارانی که برای آنها می‌آمدند، بر ادامه درس خواندنشان تأکید می‌کرد؛ گویی برای او، آینده دخترانش پیش از هر چیز در گرو آموزش و آموختن بود. …