سد لجستیک تجارت از خزر

مرضیه احقاقی:  دریای خزر در معادلات تجاری ایران، بیش از آنکه صرفا یک مسیر جایگزین برای انتقال کالا در شرایط محدودیت بنادر جنوبی باشد، می‌تواند به دروازه‌ای برای توسعه مبادلات با بازارهای شمالی و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا تبدیل شود. نزدیکی جغرافیایی، پیوندهای تجاری منطقه‌ای و ظرفیت بازار کشورهای حاشیه خزر، فرصت‌هایی را پیش روی تجارت خارجی ایران قرار داده که تاکنون متناسب با آن از زیرساخت‌های این منطقه بهره‌برداری نشده است. با این حال، فاصله میان موقعیت جغرافیایی و ظرفیت واقعی تجارت، همچنان قابل‌توجه است. ضعف زیرساخت‌های بندری در دو سوی خزر، فرسودگی ناوگان دریایی، محدودیت اتصال ریلی، هزینه بالای حمل‌ونقل و موانع سیاستی، از جمله عواملی هستند که مانع تبدیل این مزیت جغرافیایی به مزیت اقتصادی شده‌اند.  به اعتقاد کارشناسان، توسعه تجارت از مسیر خزر مستلزم بازنگری در نظام لجستیک، افزایش نقش بخش خصوصی و شکل‌گیری شبکه‌ای یکپارچه از حمل‌ونقل دریایی، ریلی و زمینی است. با تشدید محدودیت‌های حمل کالا در بنادر جنوبی کشور که با هدف تنگ‌تر کردن حلقه محاصره اقتصادی ایران اجرایی می‌شود؛ مسیرهای جایگزین تجاری بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. در این میان، دریای خزر به‌عنوان یکی از مسیرهای دردسترس برای جابه‌جایی کالا، بیش از قبل مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از ظرفیت دریای خزر

علی امامی، مدیرکل دفتر خدمات آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» با اشاره به تغییر مسیر بخشی از تجارت خارجی کشور در پی محدودیت‌های ایجادشده در بنادر جنوبی گفت: با اعمال محدودیت‌های جدی در بنادر جنوبی کشور، ایران ناچار شد برای تداوم تجارت به سمت مسیرهای جایگزین حرکت کند که یکی از این مسیرها دریای خزر بود. با این حال بخش عمده حمل‌ونقل دریایی در خزر به کالاهای اساسی اختصاص دارد و نمی‌توان انتظار داشت این مسیر تمام نیازهای تجاری کشور را پوشش دهد. بخش قابل‌توجهی از کالاهای اساسی مورد نیاز کشور، از جمله ذرت، جو و گندم، از روسیه و قزاقستان تامین می‌شود و به همین دلیل امکان استفاده از ظرفیت دریای خزر برای انتقال این محصولات وجود دارد. در مقابل، بخش عمده کالاهای صنعتی وارداتی ایران عمدتا از مبادی مانند چین و امارات تامین می‌شوند. رشد ۷۶درصدی حجم واردات از بنادر شمالی …