آیا انتشار کربن به هزینه مالی شرکت‌های ایرانی تبدیل می‌شود؟

به گزارش تجارت نیوز، در گذشته، بسیاری از شرکت‌ها مصرف سوخت و برق را عمدتاً از منظر هزینه انرژی بررسی می‌کردند. اما با گسترش سیاست‌های اقلیمی، انتشار ناشی از همین مصرف نیز به شاخصی اقتصادی تبدیل شده است. امروز ممکن است میزان انتشار یک کارخانه بر هزینه صادرات، شرایط قرارداد با مشتریان خارجی، دسترسی به منابع مالی یا انتخاب فناوری تولید اثر بگذارد.

این تحول به معنای آن نیست که تمام شرکت‌ها در همه کشورها بابت هر تن دی‌اکسیدکربن هزینه‌ای یکسان می‌پردازند. در برخی کشورها، مالیات کربن یا نظام تجارت انتشار وجود دارد؛ در برخی دیگر، هزینه کربن از طریق مقررات واردات، قراردادهای تجاری یا الزامات زنجیره تأمین به شرکت منتقل می‌شود. در مقابل، در بازارهایی که چنین الزاماتی وجود ندارد، محاسبه انتشار ممکن است فعلاً بیشتر نقش مدیریتی و برنامه‌ریزی داشته باشد.

برای شرکت‌های ایرانی، تفکیک این وضعیت‌ها اهمیت زیادی دارد. اگر یک کارخانه فولاد یا سیمان محصول خود را به بازار مشمول مقررات کربنی اروپا صادر کند، ممکن است انتشار محصول به هزینه واردات آن در مقصد مرتبط شود. اما اگر همان محصول در بازاری فروخته شود که قیمت‌گذاری کربن ندارد و خریدار نیز چنین شرطی تعیین نکرده است، نمی‌توان صرفاً بر مبنای انتشار آن، بدهی کربنی مشخصی برای شرکت اعلام کرد.

بنابراین، تبدیل انتشار به هزینه مالی قابل‌اندازه‌گیری از سه مرحله آغاز می‌شود: اندازه‌گیری معتبر انتشار، تعیین قیمت یا پیامد اقتصادی هر واحد انتشار و شناسایی سازوکاری که این هزینه را واقعاً به شرکت تحمیل می‌کند. آمار جهانی ۲۰۲۶؛ بازار قیمت‌گذاری کربن چقدر بزرگ شده است؟

بر اساس گزارش «وضعیت و روندهای قیمت‌گذاری کربن ۲۰۲۶» بانک جهانی که در ۱۹ مه ۲۰۲۶ منتشر شد، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۷ میلیارد دلار درآمد از ابزارهای قیمت‌گذاری کربن برای بودجه‌های عمومی ایجاد شد. این رقم در سال ۲۰۱۶ کمتر از ۳۰ میلیارد دلار بود؛ بنابراین، درآمد این ابزارها طی یک دهه بیش از سه برابر شده است. …