بوی باران از کجا می‌آید و چرا برای بسیاری از ما خوشایند است؟

بوی خاک نم‌خورده با شروع باران، برای بسیاری از افراد یادآور آرامش، تازگی و خاطرات خوش است. این رایحه آشنا گاهی حتی پیش از آنکه قطره‌های باران به زمین برسند، به مشام می‌رسد. اما این بو از کجا می‌آید و چرا بسیاری از ما از استشمام آن لذت می‌بریم؟ پاسخ را باید در ترکیبات شیمیایی هوا، فعالیت میکروب‌های خاک و تجربه‌های شخصی خود جست‌وجو کرد.

به گزارش کجارو، سارا سی کاواسالیس، استادیار اقلیم‌شناسی و شیمی در کالج هاروی ماد، توضیح می‌دهد که رایحه باران تا حد زیادی از ترکیبات آلی فراری شکل می‌گیرد؛ موادی که خاک، میکروب‌ها، گیاهان و منابع دیگر آزاد می‌کنند. برخورد قطره‌های باران با خاک خشک می‌تواند این ترکیبات را وارد هوا کند و رایحه‌ای بسازد که آن را به‌عنوان بوی باران می‌شناسیم. بوی باران چگونه شکل می‌گیرد؟

یکی از عوامل اصلی بوی خاک پس از بارندگی، میکروب‌های خاک هستند؛ به‌ویژه گروهی از باکتری‌ها به نام استرپتومایسس. این میکروب‌ها ترکیباتی با بوی خاکی و قوی تولید می‌کنند که از جمله آن‌ها می‌توان به ژئوسمین و ۲-متیل‌ایزوبورنئول اشاره کرد. ژئوسمین یکی از موادی است که نقش مهمی در شکل‌گیری رایحه آشنای خاک باران‌خورده دارد.

بااین‌حال، بوی باران در همه مناطق یکسان نیست. در جنگل‌های کاج، ترکیبات معطر گیاهان، از جمله پینن، می‌توانند در رایحه هوا نقش داشته باشند. در شهرها نیز بوی آسفالت خیس و لاستیک به ترکیب رایحه‌ها اضافه می‌شود. در نتیجه، بوی باران حاصل ترکیبی از مواد شیمیایی خاک، گیاهان، میکروب‌ها و محیط ساخته‌شده به دست انسان است. چرا بوی باران پس از دوره خشکی قوی‌تر می‌شود؟

بوی باران اغلب پس از چند روز یا چند هفته هوای خشک، محسوس‌تر به نظر می‌رسد. به گفته کاواسالیس، پژوهش‌ها نشان می‌دهند خشکی خاک و تغییر فعالیت میکروب‌ها در دوره‌های کم‌آبی می‌توانند بر میزان انتشار ترکیبات آلی فرار اثر بگذارند. با شروع بارش، بخشی از این مواد وارد هوا می‌شوند و رایحه مشخصی ایجاد می‌کنند. …