راهنمایان، راویان تازه فرهنگ ایران

گزارش «بازتعریف مأموریت راهنمایان گردشگری در دوران بحران» «مرکز پژوهش‌های مجلس»، با طرح این پرسش‌ها پیشنهاد می‌کند نقش راهنمایان گردشگری متناسب با شرایط تازه بازتعریف شود. ایده اصلی گزارش، تعریف مسیر تخصصی «راهنمای گردشگری روایتگر فرهنگی» است؛ عنوانی که قرار است راهنمایان را از چارچوب معمول تورگردانی فراتر ببرد و امکان فعالیت آن‌ها را در حوزه‌هایی مانند روایتگری فرهنگی، آموزش میراث، تولید محتوای چندزبانه و ارتباطات میان‌فرهنگی فراهم کند.

این پیشنهاد بر یک واقعیت تکیه دارد: راهنمایان گردشگری فقط برگزارکننده تور نیستند. بسیاری از آن‌ها با تاریخ و جغرافیای ایران آشنایی دارند، زبان خارجی می‌دانند و تجربه ارتباط با گردشگران کشورهای مختلف را کسب کرده‌اند. مجموعه این مهارت‌ها می‌تواند در شرایطی که ورود گردشگر کاهش پیدا می‌کند، در بخش‌های دیگری به کار گرفته شود؛ البته به‌شرط آنکه برای این نقش تازه آموزش ببینند و امکان فعالیت حرفه‌ای و درآمدزایی داشته باشند.

  بیش از ۱۲ هزار پرونده راهنمای گردشگری

 

آمارهای سامانه راهنمایان «وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی» نشان می‌دهد ۱۲ هزار و ۶۲۴ پرونده برای راهنمایان گردشگری ثبت شده است؛ اما از این تعداد، فقط ۶ هزار و ۱۲۶ نفر کارت فعال دارند. به این ترتیب، کمتر از نیمی از پرونده‌های ثبت‌شده، یعنی حدود ۴۸٫۵ درصد، دارای کارت فعال هستند.

البته نداشتن کارت فعال را نمی‌توان به معنای قطعی بیکاری یا خروج فرد از حرفه راهنمایی گردشگری دانست. این آمار صرفاً وضعیت ثبت‌شده در سامانه را نشان می‌دهد و برای ارزیابی دقیق وضعیت اشتغال راهنمایان، اطلاعات بیشتری لازم است.

در میان استان‌ها، تهران با سه هزار و ۷۳۳ پرونده در صدر قرار دارد. فارس با هزار و ۴۶۵ و اصفهان با هزار و ۳۷۶ پرونده در رتبه‌های بعدی هستند. تمرکز شمار زیادی از راهنمایان در این سه استان، با جایگاه آن‌ها در گردشگری کشور و برخورداری از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی ارتباط دارد.

ترکیب سنی راهنمایان نیز نشان می‌دهد بخش عمده این گروه در سنین فعالیت حرفه‌ای قرار دارند. حدود ۷۸ درصد افرادی که تاریخ تولد معتبر در سامانه ثبت کرده‌اند، بین ۳۰ تا ۴۹ سال دارند. از نظر جنسیت نیز ۵۳٫۲ درصد راهنمایان مرد و ۴۶٫۷ درصد زن هستند. …