اگر ایران بمب اتم و بازدارندگی هسته‌ای داشت، رهبر و فرماندهانش ترور نمی‌شدند؟

به گزارش اطلاعات آنلاین، نشریه معتبر فارن افرز در گزارشی مفصل ماجرای بازدارندگی هسته‌ای را به مباحثه کارشناسان گذاشته است. آنچه پیش رو دارید، چکیده دو یادداشت درباره این موضوع است که آیا بمب اتم واقعا بازدارندگی خود را از دست داده یا هنوز و همچنان کار می‌کند.

رز گوتمولر در مقاله‌ «شکست عجیب بازدارندگی هسته‌ای» (ژوئیه/اوت ۲۰۲۶)، تأکید می‌کند که سلاح‌های هسته‌ای روزبه‌روز ارزش و هدف خود را بیشتر از دست می‌دهند. او استدلال می‌کند که بازدارندگی هسته‌ای «کارآمد نیست»؛ اینکه «احتمال تشدید تنش هسته‌ای و تلافی‌جویی، مانع از وقوع جنگ‌های متعارف و ترکیبی نشده است»؛ و اینکه «سه‌گانه هسته‌ای» ایالات متحده — شامل موشک‌های بالستیک قاره‌پیما، زیردریایی‌های هسته‌ای و بمب‌افکن‌های راهبردی - «در بازداشتنِ موج‌های پهپادهای ارزان‌قیمت، کار چندانی از پیش نمی‌برد.» او برای تأیید این دیدگاه به نمونه‌های اخیر اشاره می‌کند، از جمله حملات موفق اوکراین به پایگاه‌های بمب‌افکن‌های راهبردی روسیه، حملات ایران به اسرائیل و درگیری‌های خطرناک میان هند و پاکستان که هر دو سلاح هسته‌ای دارند.

این موارد قطعاً نشان‌دهنده نمونه‌هایی هستند که در آنها، داشتن سلاح هسته‌ای نتوانسته مانع از تشدید درگیری‌های متعارف شود. با این حال، چنین برداشتی حاکی از درک نادرست از نقشی است که سلاح‌های هسته‌ای در گذشته ایفا کرده‌اند و قرار است در قرن بیست و یکم ایفا کنند. گرچه این تسلیحات ممکن است نتوانند از تمام سطوح درگیری‌های متعارف جلوگیری کنند، اما هرگز قرار هم نبوده چنین کاری انجام دهند.

ناپایداریِ ثبات

نقش اصلی سلاح‌های هسته‌ای برای آن 9 کشوری که دارای این تسلیحات هستند (چین، فرانسه، هند، اسرائیل، کره شمالی، پاکستان، روسیه، بریتانیا و ایالات متحده)، ماهیتی دفاعی دارد: بازداشتنِ حملات فاجعه‌بار علیه خاک خودشان و در مورد ایالات متحده و بریتانیا، علیه خاک متحدانشان. این نقش در درجه اول به معنای بازداشتنِ یک حمله هسته‌ای گسترده است، اما شامل بازداشتنِ حملات هسته‌ای محدود هم می‌شود. نقش دوم، بازداشتنِ دیگر انواع حملات فاجعه‌بار است که با ابزارهای غیرهسته‌ای انجام می‌شوند؛ نظیر یک حمله متعارف گسترده، استفاده از سایر سلاح‌های کشتار جمعی و حتی حملات سایبری. …