قیمت نفت افزایش یافت؛ آیا تولید نفت شیل ارزنده‌تر شد؟

سرنوشت سرمایه‌گذاری در نفت شیل به بازگشت ظرفیت پالایشی در جهان گره‌خورده است. اکوایران:  افزایش کم‌سابقه قیمت نفت این پرسش را در بازار مطرح کرده که آیا حاشیه سود فزاینده استخراج، ظرفیت و انگیزه تولید نفت و گاز شیل در آمریکا را به طور پایدار بالا خواهد برد یا تولیدکنندگان این جهش را پدیده‌ای کوتاه‌مدت و غیرقابل‌اتکا می‌دانند. به باور دکتر رحمت، پاسخ به این پرسش برای گاز شیل و نفت شیل یکسان نیست و باید این دو پدیده را از یکدیگر تفکیک کرد.

 در حوزه گاز شیل، ساختار بازار آمریکا به‌گونه‌ای است که افزایش قیمت جهانی گاز لزوماً به افزایش تولید داخلی منجر نمی‌شود. گاز تولیدشده در آمریکا برای اثرگذاری بر قیمت‌های جهانی باید مایع‌سازی شود و از مسیر دریا به بازارهای اروپا و آسیا برسد. ازاین‌رو، سقف واقعی صادرات، ظرفیت تولید ال‌ان‌جی در آمریکاست. در شرایط کنونی که صددرصد ظرفیت ال‌ان‌جی آمریکا زیر بار است و هم‌زمان توقف بخشی از تولید ال‌ان‌جی قطر نیز فشار بر عرضه جهانی را تشدید کرده، عملاً مجرایی برای انتقال گاز مازاد آمریکا به بازار جهانی وجود ندارد. در نتیجه، شاخص هنری‌هاب از قیمت گاز طبیعی در اروپا تبعیت نمی‌کند و تولیدکننده آمریکایی نمی‌تواند از محل رشد قیمت در اروپا منتفع شود. بر همین اساس، افزایش قیمت جهانی گاز به افزایش تولید گاز شیل منتهی نخواهد شد و این بخش را باید از معادله رونق ناشی از بحران کنار گذاشت.

 در حوزه نفت شیل، منطق بازار متفاوت است. نفت برخلاف گاز، بدون نیاز به فراوری پیچیده پیش از حمل، قابلیت عرضه مستقیم به بازار جهانی را دارد و در شرایط فعلی که کمبود عرضه بر بازار حاکم است، هر بشکه نفت بیشتر که در آمریکا تولید شود، با قیمت مناسب به فروش خواهد رسید. از این منظر، قیمت‌های کنونی به‌روشنی تولید شیل را توجیه‌پذیر کرده است. بااین‌حال، این توجیه اقتصادی به معنای جایگزینی سریع نفت آمریکا با نفت عربستان سعودی و ایران و امارات و عراق در کوتاه‌مدت نیست. مقیاس کمبود و ساختار تقاضا به‌گونه‌ای است که رشد تولید شیل هرچند اثرگذار است، اما نمی‌تواند خلأ عرضه‌کنندگان بزرگ را به‌تنهایی پر کند. …