چالش‌های تنظیم‌گری و نظارت بر پلتفرم‌های آنلاین طلا - حکمرانی هوشمند

فرزاد علیپور، پژوهشگر گروه تنظیم‌گری اندیشکده حکمرانی شریف، در یادداشتی با بررسی ابعاد مختلف تنظیم‌گری بازار طلای آنلاین، بر ضرورت تفکیک مسئولیت نهادهای ناظر، شفافیت در فرایند صدور مجوز و پیش‌بینی مخاطرات احتمالی فعالیت پلتفرم‌های خرید و فروش طلا تأکید می‌کند. وی معتقد است در بازاری که اعتماد مشتریان به وجود واقعی دارایی و امکان ایفای تعهدات پلتفرم‌ها وابسته است، کیفیت نظارت و توانایی نهادهای مسئول در مدیریت بحران اهمیت اساسی دارد. به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، علیپور در ابتدای یادداشت خود با اشاره به بیتی از مولانا می‌نویسد: «ترازو گر نداری، پس تو را زو ره زند هر کس / یکی قلبی بیاراید، تو پنداری که زر دارد». وی معتقد است این سخن، با وجود آنکه قرن‌ها پیش از شکل‌گیری بازارهای دیجیتال سروده شده، همچنان در مناسبات اقتصادی امروز کاربرد دارد.

به باور این پژوهشگر، با انتقال خرید و فروش طلا از حجره‌های زرگری به بستر پلتفرم‌های آنلاین، تشخیص طلای واقعی از کالای تقلبی دیگر صرفاً به استفاده از ترازو محدود نیست. خریدار طلای آنلاین، پیش از هر چیز باید از وجود واقعی طلای خریداری‌شده، صحت اطلاعات ارائه‌شده از سوی پلتفرم و توانایی آن در انجام تعهدات اطمینان پیدا کند.

وی در همین زمینه، نهاد تنظیم‌گر را مسئول سنجش اعتبار و نظارت بر این بازار می‌داند و معتقد است اکنون که یک نهاد عیار نظارت بر معاملات را بررسی می‌کند و نهادی دیگر مجوز فعالیت پلتفرم‌ها را صادر می‌کند، باید مشخص شود مسئولیت نهایی اعتبارسنجی و صدور مجوز این سکوها بر عهده کدام دستگاه است.

تعدد حوزه‌های تنظیم‌گری در بازار طلای آنلاین

علیپور با اشاره به تغییر جایگاه طلا در اقتصاد و تبدیل شدن آن به ابزاری برای حفظ ارزش دارایی و سرمایه‌گذاری، توضیح می‌دهد که گسترش معاملات آنلاین این فلز گران‌بها، مسائل و چالش‌های تازه‌ای را نیز به وجود آورده است.

وی نگهداری دارایی‌ها و نظارت بر پرداخت‌ها را از جمله موضوعاتی می‌داند که فعالیت پلتفرم‌های طلا را در مرز چند حوزه تنظیم‌گری قرار داده است. به اعتقاد وی، هر یک از این حوزه‌ها متولیان و الزامات خاص خود را دارند و به همین دلیل، حضور دستگاه‌های مختلف در فرایند تنظیم‌گری این بازار تا حدودی اجتناب‌ناپذیر است. …