افزایش ۱۵/۱ نمره‌ای؛ آیا آموزش و پرورش از بحران عبور کرد؟‌

آرمان امروز: افزایش ۱,۱۵ نمره‌ای میانگین کشوری امتحانات نهایی در سال ۱۴۰۵، خبری امیدوارکننده برای نظام آموزش‌وپرورش است؛ اما آیا این افزایش به معنای پایان افت تحصیلی دانش‌آموزان ایرانی است؟ بررسی آمارهای منتشرشده در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که پاسخ به این پرسش، به مراتب پیچیده‌تر از مقایسه دو میانگین سالانه است. سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش، در خبری که ۲۰ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، از افزایش ۱,۱۵ نمره‌ای میانگین کشوری امتحانات نهایی نسبت به سال گذشته خبر داد. به گفته او، «مدارس عادی دولتی با رشد ۱,۳۰ نمره‌ای، بیشترین میزان افزایش را در میان انواع مدارس ثبت کرده‌اند.» این آمار، در صورت تأیید در نتایج نهایی و با حفظ قابلیت مقایسه سالانه، می‌تواند نشانه‌ای از بهبود عملکرد بخشی از دانش‌آموزان باشد. بااین‌حال، برای ارزیابی اهمیت این خبر باید به عقب بازگشت؛ زمانی که افت نمرات امتحانات نهایی به یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های آموزش عمومی تبدیل شد.

زنگ خطر در سال ۱۴۰۲

در اول دی ۱۴۰۲، میانگین نمرات دانش‌آموزان شاخه نظری از ۱۱,۶۲ در سال قبل به ۱۰,۰۲ در امتحانات نهایی خرداد ۱۴۰۲ رسید؛ کاهشی معادل ۱,۶ نمره. بررسی رشته‌ها نیز از افتی چندساله حکایت داشت: میانگین رشته تجربی از ۱۳,۷۷ در سال ۱۳۹۸ به ۱۱,۲۳ در سال ۱۴۰۲ رسید. در رشته ریاضی، این رقم از ۱۳,۲۸ به ۱۰,۷۹ و در علوم انسانی از ۱۰,۷۶ به ۸,۷۵ کاهش یافت. منبع: تسنیم این ارقام نشان می‌دادند که مسئله صرفاً به عملکرد ضعیف یک گروه از دانش‌آموزان یا دشواری امتحانات یک سال محدود نیست. به‌ویژه معدل ۸,۷۵ رشته انسانی، ضرورت بررسی کیفیت یادگیری، تناسب شیوه تدریس با محتوای درسی و شرایط مدارس را برجسته می‌کرد.

بهبود نسبی، اما نه لزوماً جبران افت …