در شرایط کنونی نیز با توجه به محدودبودن چشمانداز دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن، کشورهای حاشیه خلیج فارس با میانجیگری عمان، مذاکراتی را با ایران برای پایاندادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی تجاری دنبال کردهاند. این روند از تغییری مهم در پویاییهای منطقهای حکایت دارد: کشورهای خلیج فارس بیش از گذشته در حال بررسی ترتیباتی با ایران هستند تا بدون مشارکت مستقیم آمریکا، عبورومرور دریایی را از سر بگیرند.
حتی بدون موافقت واشنگتن نیز دستیابی به توافقی از طریق مذاکره دشوار خواهد بود. بیاعتمادی میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و ایران ریشهای عمیق دارد و از اختلافات تاریخی و رقابت بلندمدت بر سر برتری منطقهای در خاورمیانه سرچشمه میگیرد. درگیری جاری نیز خصومت و رنجش متقابل را تشدید کرده است.
با این حال، جنگ آسیبپذیری کشورهای خلیج فارس را نیز آشکار کرده و محدودیتهای چتر امنیتی آمریکا را به نمایش گذاشته است. حملات اخیر حوثیها و گروه های عراقی حامی ایران به بابالمندب و خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی، محدودیتهای مسیرهای جایگزین کشتیرانی و تلاش کشورهای عربی برای یافتن راهحلهای فنی و زیرساختی جهت خروج از بحران را برجسته کرده است. از این رو، ضرورت دستیابی به راهحلی برای بحران بیش از پیش احساس میشود. وقتی معادلات پیچیده میشود
بازگشت به وضعیت پیشین، از جمله احیای آزادی عبورومرور دریایی بر اساس کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها (UNCLOS)، هر روز نامحتملتر به نظر میرسد. جایگزینکردن قواعد حقوق بینالملل دریایی با نظامی که به ایران اجازه وضع عوارض عبور بدهد ــ رویکردی که به نظر میرسد مبنای گفتوگوهای عمان و ایران باشد ــ قابل دوام نیست. اگرچه دریافت هزینه عبور میتواند بخشی از راهحل بلندمدت باشد، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هر ترتیبی را که متضمن پذیرش حاکمیت ایران بر تنگه باشد، رد خواهند کرد. …

بازار
































































































![[شجاعالدین ابراهیمی] وجدانهای گندآگند، اعتقادات گیجآگیج](/news/u/2026-11-09/ettelaat-hh240.jpg)



















