مسئله اصلی باید نجات یوز باشد

در روزهای اخیر، مطالبی درباره برگزاری «همایش ملی یوزپلنگ آسیایی» در بجنورد منتشر شده که در آن، با طرح این ادعا که «یوز متعلق به جاجرم است»، از برگزاری این رویداد در بجنورد انتقاد شده است. این نگاه، پیش از آنکه به یک اختلاف واقعی میان شهرها مربوط باشد، ناشی از نادیده گرفتن ماهیت استانی و ملی موضوع حفاظت از یوزپلنگ و همچنین مجموعه برنامه‌های سفر رئیس «سازمان حفاظت محیط‌زیست» به خراسان شمالی است. نخست باید تأکید کرد که یوزپلنگ آسیایی متعلق به یک شهرستان نیست. یوزپلنگ بخشی از میراث طبیعی ایران و گونه‌ای در معرض خطر انقراض است و حفاظت از آن نیازمند همکاری همه مناطق، شهرستان‌ها، دستگاه‌های اجرایی، جوامع محلی و تشکل‌های مردمی است؛ بنابراین، تبدیل موضوع حفاظت از یوز به رقابت میان جاجرم، بجنورد یا هر شهرستان دیگری، از اساس با مفهوم حفاظت علمی و ملی از این گونه سازگار نیست. از سوی دیگر، سفر دکتر «شینا انصاری» به خراسان شمالی صرفاً برای شرکت در همایش یوزپلنگ در بجنورد انجام نشده بود. برنامه این سفر، مجموعه‌ای از موضوعات محیط‌زیستی در نقاط مختلف استان را دربرمی‌گرفت. ایشان در جریان این سفر از شیروان و «منطقه حفاظت‌شده ساریگل» بازدید داشتند و در ساریگل، نخستین سایت عکاسی حیات‌وحش را افتتاح کردند. در بجنورد نیز برنامه‌های مختلفی، از جمله افتتاح موزه حیات‌وحش در «پارک پردیسان باباامان»، انجام شد. همچنین، دیدارها و جلساتی با مسئولان استانی، از جمله استانداری، برگزار شد و موضوعات مختلف محیط‌زیست استان مورد بررسی قرار گرفت؛ بنابراین، تقلیل چنین سفر گسترده‌ای به این جمله که «چرا همایش یوز در بجنورد برگزار شد؟»، تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌کند. اگر کسی معتقد است جاجرم ظرفیت ویژه‌ای برای میزبانی رویدادهای مرتبط با یوزپلنگ دارد، این موضوع می‌تواند کاملاً محترمانه و منطقی در قالب یک پیشنهاد کارشناسی مطرح شود؛ اما اینکه برگزاری یک همایش ملی در مرکز استان را به‌معنای نادیده گرفتن جاجرم یا مالکیت یک شهرستان بر یوز بدانیم، نه با ساختار مدیریت محیط‌زیست کشور سازگار است و نه با منطق حفاظت از حیات‌وحش. میزبانی یک همایش به‌معنای مالکیت بر موضوع آن نیست. …