کارنامه ۲ ساله دولت چهاردهم در بورس

دولت چهاردهم در حالی شروع به کار کرد که از روز اول تحلیف رییس جمهوری در مرداد ۱۴۰۳، با تلاطمات بسیاری در عرصه امنیتی و اقتصادی کشور روبه‌رو بودیم. از ترورها و درگیری‌های کوتاه مختلف گرفته تا وقوع ۲ جنگ تمام عیار در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ که کشور را با چالش‌های بسیار بزرگی مواجه کرد.

کارنامه دولت چهاردهم در پنجره ۲ ساله، حاوی آمار و ارقام قابل اعتنایی است اما از پنجره بازار سرمایه، شاخص کل بورس بعنوان اولین معیار ارزیابی کارنامه دولت مسعود پزشکیان مورد استناد است. این معیار در ابتدای مرداد ۱۴۰۳، در محدوده ۲.۱۷ میلیون واحد قرار داشت و در انتهای مرداد ۱۴۰۵، به محدوده ۶ میلیون واحد رسید و رشدی حدود ۳ برابری را ثبت کرد. ارزش ریالی بازار نیز با رشد نزدیک به ۸ هزار همتی به محدوده ۲۰ هزار همت رسید و بیش از ۲.۵ برابر شد.

ارزش صندوق‌های بازار سرمایه به عنوان معیاری از گسترش سرمایه‌گذاری غیر مستقیم از ۳۳۵ همت در این دوره، به نزدیکی ۱۹۵۰ همت رسید. این رشد نزدیک به ۶ برابری، در حالی رخ داده که ارزش ریالی بورس تقریبا ۲.۵ برابر شده است. گسترش صندوق‌های کالایی و ابزارهای نوین مالی، نشان داد بازار سرمایه محدود به سهام و مشتقات آن نمانده است.

در این مدت، تامین مالی از طریق انتشار اوراق نیز از ستون‌های اصلی بازار سرمایه بوده است. انتشار حدود ۱۵۳۵ همت انواع اوراق دولتی و شهرداری‌ها در بازار سرمایه، از مصادیق حضور این بازار به عنوان پشتوانه مالی دولت است. مجموع اوراق شرکتی منتشر شده در همین مدت، به ۲۱۵ همت رسیده و شرکت‌ها نیز از منافع تامین مالی بهره‌مند شده‌اند. اگرچه هنوز ذی‌نفع عمده، خود دولت است.

گسترش ابزارهای پوشش ریسک مانند ابزارهای اختیار معامله، از دیگر اتفاقات خوب در بازار سرمایه در دوره ۲ ساله گذشته است. استفاده از این ابزارها، روند معاملات دارایی‌های پایه را منظم‌تر و پویاتر می‌سازد. ارزش مجموع معاملات در سمت اختیار خرید و اختیار فروش، در بورس و فرابورس، از ۱.۷ همت به محدوده ۲۰ تا ۳۰ همت در هر ماه رسیده است.

کارنامه بازار در نمادهای متوقف با توجه به وقوع جنگ‌های اخیر متفاوت بوده است. میانگین روزهای توقف از ۲.۴ در مرداد ۱۴۰۳، به ۲.۸ در تیر ۱۴۰۵ رسید و میانگین آن در بازه ۲ ساله نیز ۲.۸ است.

از منظر عرضه‌های اولیه، بازار سرمایه در دوره مورد بررسی شاهد ۵۱ عرضه اولیه بوده است. از این تعداد، ۱۶ پذیرش در بورس و الباقی در فرابورس پذیرفته شده‌اند. هم‌چنین در این مدت تعداد سرمایه‌گذاران خارجی حقیقی و حقوقی بازار نیز رشد داشته است و از ۴۸۶۰ نفر به ۵۳۶۱ نفر (معادل ۱۰.۳ درصد) افزایش یافته و مجموع ارزش سبد این افراد نیز از ۸.۹ همت به ۲۷ همت (۳ برابر) رشد کرده است.

می‌توان گفت دولت چهاردهم با توجه به مجموع گرفتاری‌هایی که با آن دست و پنجه نرم کرده، تا این‌جا، به‌رغم تمام ضعف‌ها، از منظر آماری عملکرد قابل قبولی را به ثبت رسانده است.