به گزارش همشهری آنلاین، ابوالحسن اتابکی، باستانشناس و پژوهشگر تاریخ، از دستیابی به سنگنبشتهای م نظیر از دوره ساسانی در استان فارس خبر داد که در متن کوتاه آن، نام دو زمان آیینی «ماه تیر» و «روز باد» در کنار یکدیگر آمده است؛ عبارتی که از شواهد مهم تاریخی در برگزاری و پیوند آیینهای جشن تیرگان در روزگار ساسانی حکایت دارد.
اتابکی با اشاره به اهمیت این یافته گفت: جشن تیرگان در روز تیر از ماه تیر برگزار میشده و در آیینهای کهن زرتشتی، روز دهم پس از آن، یعنی روز باد، با پایانبخشیدن به برخی مراسم این جشن همراه بوده است. یکی از شناختهشدهترین این آداب، بستن رشتهای آیینی به دست است که در میان زرتشتیان ایران با نام «تیر و باد» یا «تیر و واز» شناخته میشود.
این باستانشناس گفت: برپایهی روایت فارسی «هرمزدیار فرامرز»، موبدان در روز تیر از ماه تیر، نیرنگی (نوشتهای آیینی) مینوشتند و آن را به دست بهدینان میبستند تا در روز گوواد (باد) بگشایند و به آب بیندازند. این آیین با دور کردن بلاها و ناخوشیها پیوند داشته است. در گزارشهای زندهیادان «شاپور شهبازی» و «اردشیر آذرگشنسب» نیز از رشتهای متشکل از هفت نخ ابریشم رنگین و سیمی نازک یاد شده که در روزِ تیر (13 تیر زرتشتی -10 تیر خورشیدی) به مچ دست بسته میشد و در روزِ باد (22 تیر زرتشتی- 19 تیر خورشیدی)، آن را میگشودند و به باد یا آب روان میسپردند.
در برخی روایتهای مردمی، هنگام گشودن این رشته، آرزوها و خواستهها نیز با خواندن اشعاری آیینی بیان میشد:
«تیر برو، باد بیا / غم برو، شادی بیا
محنت برو، روزی بیا / خوشه مرواری بیا»
اتابکی … …


دانلود از کافه بازار






























































































































![[شجاعالدین ابراهیمی] سقوط کلمههای شیشهای در یاختههای سکوت](/news/u/2026-11-16/ettelaat-uuba9.jpg)
