فقر و اشتغال در ایران؛ نسخه بانک جهانی برای مقابله با شاغلان فقیر چیست؟

اقتصاد۲۴- در جهانی که میلیون‌ها نفر هر روز کار می‌کنند، اما همچنان توان تأمین نیاز‌های اساسی زندگی را ندارند، بانک جهانی از توقف روند کاهش «فقر شدید» در جهان خبر داده است. تازه‌ترین گزارش این نهاد بین‌المللی نشان می‌دهد رشد اقتصادی بدون ایجاد مشاغل باکیفیت و افزایش درآمد واقعی نمی‌تواند فقر را ریشه‌کن کند. این گزارش هشدار می‌دهد که مسئله دیگر فقط یافتن شغل نیست، بلکه راه حل کاهش فقر، حفظ ارزش درآمد و امکان ساختن یک زندگی باثبات است.

بانک جهانی در تازه‌ترین گزارش خود با عنوان «فقر، رفاه و سیاره زمین ۲۰۲۶» که خلاصه یافته‌های آن در ۲۶ اکتبر -۴ آبان ۱۴۰۵- منتشر شده، هشدار داده است که روند جهانی مبارزه با فقر شدید عملاً متوقف شده و اگر اقتصاد کشور‌ها نتواند فرصت‌های شغلی بیشتر و پردرآمدتری ایجاد کند، جهان در دستیابی به اهداف کاهش فقر بیش از گذشته عقب خواهد ماند.

بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۱۱ میلیون نفر، معادل تقریباً یک نفر از هر ۱۰ نفر در جهان، با کمتر از سه دلار در روز زندگی می‌کنند؛ نسبتی که از زمان همه‌گیری کرونا تغییر معناداری نداشته است. بانک جهانی هشدار می‌دهد در صورت تقویت نشدن رشد اقتصادی سرانه، شمار افراد گرفتار فقر شدید در سال ۲۰۳۰ حتی می‌تواند از سطح کنونی بالاتر برود.

این تصویر جهانی برای اقتصاد ایران نیز هشدار دهنده است. در شرایطی که افزایش هزینه مسکن، خوراک، حمل‌ونقل و سایر نیاز‌های روزمره بخش بزرگی از درآمد خانوار‌ها را جذب می‌کند، اشتغال به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه برخورداری از امنیت اقتصادی باشد. تجربه تورمی ایران نشان می‌دهد ممکن است فردی شاغل باشد، درآمد اسمی او نیز افزایش پیدا کند، اما قدرت خرید و توان پس‌اندازش کاهش یابد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد قدرت خرید درآمد حقیقی، به اندازه تعداد فرصت‌های شغلی اهمیت دارد. ۸۱۱ میلیون نفر زیر خط فقر شدید؛ جهان در مسیر عقب‌گرد

گزارش بانک جهانی تصویری نگران‌کننده از آینده مبارزه با فقر ارائه می‌کند. مطابق برآورد‌های این نهاد، اگر جهان بخواهد نرخ فقر شدید را تا سال ۲۰۵۰ به سه درصد جمعیت کاهش دهد، رشد اقتصادی سرانه باید به‌طور متوسط سالانه حدود چهار درصد باشد؛ رقمی معادل دو برابر متوسط رشد محقق‌شده در ۲۵ سال گذشته. …