پیروز مجتهدزاده؛ مردی که ژئوپلیتیک ایران را به لندن برد | آخرین خبر

نور در آن سال‌ها تا کلاس یازدهم بیشتر نداشت. پس از آن، راه ادامه تحصیل از تهران می‌گذشت و در ۱۳۴۳، با حمایت پدر و همراه برادرش، به پایتخت رفت. سال بعد از مدرسه پهلوی سابق در خیابان ری، در رشته ادبی، با معدل یازده دیپلم گرفت. جوانی که بعد‌ها به یکی از پرتکرارترین نام‌ها در نوشته‌های جغرافیای سیاسی فارسی تبدیل شد، با نمره‌ای متوسط وارد دانشگاه شد.

از ۱۳۴۶ در دانشگاه تهران جغرافیای انسانی و اقتصادی خواند. در سال سوم، در ۱۳۴۹، نخستین کتابش درباره شیخ‌نشین‌های خلیج فارس منتشر شد. زندگی‌نامه‌ها می‌نویسند که رئیس وقت دانشگاه، دکتر عالی‌خانی، از نزدیکان اسدالله علم برای تشویق او سفری به آن منطقه فراهم کرد. در تاریخ نویسندگان کمتر دیده می‌شود که دانشجوی سال سوم لیسانس چنین پروژه‌ای را آغاز کند. خود او این کتاب را سرآغاز مسیری می‌داند که تا امروز ادامه یافته است.

۱۳۵۰ سال لیسانس او بود و سالی که بریتانیا از خلیج فارس بیرون رفت. روایت‌های تاریخی نشان می‌دهند ایران از سال‌ها پیش منتظر این لحظه بود.

بامداد ۹ آذر ۱۳۵۰ نیرو‌های ایرانی به جزایر رسیدند. در ابوموسی، بر پایه آنچه نقل شده، ولیعهد شارجه شخصاً به استقبال آمد و شیرینی پخش کرد. مجتهدزاده بعد‌ها بخش بزرگی از کارش را به همین جزایر اختصاص داد.

در خاطرات اسدالله علم، وزیر دربار شاهنشاهی بهمن ۱۳۴۷ آمده که سفیر بریتانیا محرمانه گفت کار تنب‌ها تمام است، چون بالای خط میانه‌اند، و علم درباره ابوموسی پاسخ داد که زور ایران برای گذشتن از خط هست. بامداد ۹ آذر ۱۳۵۰ نیرو‌های ایرانی به جزایر رسیدند. در ابوموسی، بر پایه آنچه نقل شده، ولیعهد شارجه شخصاً به استقبال آمد و شیرینی پخش کرد. مجتهدزاده بعد‌ها بخش بزرگی از کارش را به همین جزایر اختصاص داد.

پس از فارغ‌التحصیلی، یک سال (۱۳۵۱ و ۱۳۵۲) پژوهشگر گروه جغرافیای دانشگاه تهران بود. بعد راهی بریتانیا شد: ارشد جغرافیای سیاسی در منچستر (۱۹۷۵–۱۹۷۶) و سپس دکتری در آکسفورد. در آنجا با ژان گوتمان آشنا شد؛ استادی که نظریه‌های «نقش‌های نمادین» و «گردش» در ادبیات این رشته به نام اوست. مجتهدزاده بعد‌ها در مقدمه کتاب‌هایش به همین آشنایی اشاره کرد. …