علم هنوز پاسخ این ۱۰۰ سؤال را نمی‌داند؛ از چانه انسان تا اعماق کیهان

چرا فقط انسان چانه دارد؟ چه چیزی قوانین فیزیک جهان را تعیین کرده است؟ آیا می‌توان روند پیری را به‌شکلی ایمن معکوس کرد؟ علم برای بسیاری از پرسش‌های بشر پاسخ پیدا کرده، اما هنوز در برابر مجموعه‌ای از سؤال‌های ساده، عجیب و گاهی بسیار بنیادی سکوت می‌کند.

به گزارش زومیت، نیویورک تایمز از ۱۰۰ دانشمند در رشته‌های مختلف خواسته است مهم‌ترین پرسش بی‌پاسخ حوزه خود را مطرح کنند. نتیجه، فهرستی است که از زیست‌شناسی و پزشکی تا فیزیک، باستان‌شناسی، اقیانوس‌شناسی و علوم زمین امتداد دارد.

یکی از همین پرسش‌ها را دنیل لیبرمن، زیست‌شناس تکاملی دانشگاه هاروارد، مطرح می‌کند: چرا فقط انسان امروزی چانه‌ای برجسته دارد؟ حتی نئاندرتال‌ها و دنیسوواها هم چنین ویژگی‌ نداشتند.

چانه شاید در نگاه اول بخش کاملاً معمولی صورت به نظر برسد، اما ویژگی منحصربه‌فردی است. انسان مدرن تنها گونه‌ای است که استخوان فکش به این شکل در جلو برجسته می‌شود. همین ویژگی ساده، سال‌ها است یکی از معماهای زیست‌شناسی تکاملی را شکل داده است.

لیبرمن می‌گوید این سؤال معمولاً دانشجویانش را هم کنجکاو می‌کند، هرچند خودش با شوخی آن را پرسشی «کاملاً بی‌اهمیت» می‌نامد. مشکل اینجاست که فرضیه‌های مطرح‌شده برای توضیح پیدایش چانه هنوز نتوانسته‌اند پاسخ محکمی ارائه دهند.

برخی دانشمندان پیشنهاد کرده‌اند چانه ممکن است در جویدن، مقاومت فک یا تغییرات ساختاری صورت نقشی داشته باشد، اما هیچ‌یک از این توضیح‌ها به‌طور کامل با شواهد موجود جور درنمی‌آیند. یکی از فرضیه‌های باقی‌مانده، «انتخاب جنسی» است؛ یعنی شاید داشتن چانه در گذشته برای برخی افراد جذاب‌تر بوده و همین ترجیح باعث شده این ویژگی در نسل‌های بعدی گسترش پیدا کند.

اثبات چنین فرضیه‌ای ساده نیست. لیبرمن با طنز می‌گوید برای آزمایش مستقیم آن باید تصاویر افراد بدون چانه را به دیگران نشان داد و پرسید آیا آن‌ها را از نظر جنسی جذاب می‌دانند یا نه؛ آزمایشی که خودش آن را ایده‌ای بسیار بد می‌داند.

البته همه پرسش‌های این مجموعه به ویژگی‌های ظاهری انسان مربوط نیستند. بعضی از آن‌ها به سازوکارهای ظریف طبیعت می‌پردازند؛ مثلاً دبورا گوردون، زیست‌شناس، می‌پرسد مورچه‌ها چگونه بدون وجود فرمانده مرکزی، رفتار هماهنگ یک کلونی را شکل می‌دهند. …