هوش مصنوعی در ایران هنوز بیشتر در مرحله ساختن «زیستبوم» است تا حلکردن مسئله. تصویب سند ملی هوش مصنوعی، راهاندازی زیرساختهایی مانند مرکز پردازش سریع ملی و اجرای پروژه دستیار هوشمند دستگاههای اجرایی، بخشی از مسیر شکلگیری این زیستبوم است؛ اما گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که این مسیر هنوز به انتخاب چند مسئله مشخص و تبدیل هوش مصنوعی به ابزاری برای حل چالشهای کلان کشور نرسیده است.
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش «حوزههای اولویتدار توسعه و کاربست هوش مصنوعی در جهان: راهبرد کشورها در انتخاب و درسآموختههایی برای ایران»، مسئله اصلی را نه میزان سرمایهگذاری یا تعداد پروژهها، بلکه نحوه انتخاب حوزههای اولویتدار میداند. در این گزارش تأکید شده است که کشورها برای موفقیت در عرصه هوش مصنوعی نمیتوانند صرفاً از الگوی دیگران تقلید کنند یا منابع خود را به شکل پراکنده در این حوزه به کار بگیرند. انتخاب اولویتها باید بر اساس زمینههای ملی، مزیتهای رقابتی، چالشهای داخلی و اهداف کلان هر کشور انجام شود. تجربه کشورها نیز نشان میدهد یک نسخه واحد برای توسعه هوش مصنوعی وجود ندارد. ایالات متحده، چین و حتی کشورهای در حال توسعه، با توجه به هزینه و فایده، ملاحظات ژئوپلیتیک و اولویتهای توسعهای خود، مسیرهای متفاوتی را انتخاب کردهاند و منابع محدود خود را در همان مسیرها متمرکز کردهاند. سه مسیر برای توسعه هوش مصنوعی
بررسی مرکز پژوهشها نشان میدهد انتخاب حوزههای اولویتدار هوش مصنوعی در کشورها عمدتاً بر سه منطق شکل گرفته است: نخست، کسب رهبری فناورانه و ایجاد مزیت رقابتی؛ دوم، استفاده از هوش مصنوعی برای بهینهسازی حکمرانی و حل مسائل کلان ملی؛ و سوم، شکلدهی به زیستبوم هوش مصنوعی و ایجاد موتورهای رشد جدید. …
