نقش مدیریت شهری در  تاب‌آوری شهرها

ورود دانش میان‌رشته‌ای به مطالعه تعامل انسان با جامعه و طبیعت پیرامون، به شناخت تأثیر رفتار انسان بر زنجیره حیات کمک می‌کند و تصویری دقیق‌تر از نظام هستی، جایگاه انسان و نقش او در کاهش یا تشدید چالش‌ها به دست می‌دهد. این دانش میان رشته‌های مختلف علوم پایه پیوند برقرار می‌کند و پیامدهای مخرب برخی قوانین و تصمیم‌های انسانی را در مسیر به‌اصطلاح توسعه پایدار روشن می‌سازد.

ورود آموزه‌های الهی به حوزه‌های مختلف علمی می‌تواند مسیر تعالی بشر را هموار کند. این دیدگاه که راه نجات محیط‌زیست از مسیر ادیان الهی می‌گذرد، اکنون در مجامع بین‌المللی مطرح است. به‌کارگیری قواعد فقهی، به‌عنوان ابزاری میان‌رشته‌ای، می‌تواند به فهم چندلایه روابط انسان‌ها با یکدیگر و با محیط‌زیست و پیوند هر دو با پروردگار کمک کند. این قواعد همچنین می‌توانند زمینه مقاومت اجتماعی مؤمنانه را برای توقف اجرای قوانین به‌ظاهر آبادگر یا کاهش آثار آن‌ها فراهم کنند.

در خوانشی که این یادداشت از کاربرد قاعده فقهی «لاضرر و لاضرار» در منابع اسلامی پیش می‌گذارد، «ضرر» همه خسارت‌ها و زیان‌هایی را دربرمی‌گیرد که به دیگران وارد می‌شود. این زیان‌ها ممکن است از جنبه عمومی مصداق فساد باشند و قابلیت پیگرد قانونی داشته باشند. «ضرار» در این خوانش ناظر به مواردی است که شخص حقیقی یا حقوقی با اتکا به یک حق یا مجوز، مثلاً با استناد به آیین‌نامه، بخش‌نامه، صورت‌جلسه یا رأی یک کمیسیون، به محیط‌زیست، فرد یا عموم مردم زیان می‌رساند. از چنین مواردی می‌توان با تعبیر «سوءاستفاده از حقوق عامه» یاد کرد. در این شرایط، ممکن است اقدامی به‌ظاهر عمرانی و از منظر قوانین رایج موجه باشد، اما به‌مرور به تخریب یا تضییع حقوق فردی و عمومی بینجامد. گاه چارچوب همان قوانین، پیگیری مؤثر را برای فرد یا جامعه دشوار می‌کند یا راه اعتراض صاحب حق را می‌بندد. …