برج‌ها در خط ساحل، پرندگان در تنگنای زیستگاه

پرندگان راهشان را گم کرده‌اند. این تصویری است که مهدی گلی، معاون محیط‌زیست محمودآباد، از سال‌های اخیر به ما می‌دهد. او می‌گوید دریا در شمال است و آب‌بندان‌ها، که محل زمستان‌گذرانی پرندگان مهاجرند، در جنوب. ساختمان‌های بلند، بادهای شمال به جنوب را قطع کرده‌اند و باعث شده‌اند تعداد زیادی از پرندگانی که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند، مسیر را پیدا نکنند و سرگردان بمانند. «پرندگان مهاجر در یکی از مهم‌ترین نقاط مهاجرتشان هر سال با مشکلات جدی و جدید روبه‌رو هستند. آب‌بندان‌ها در حال تغییر کاربری‌اند، کشت برنج در دو نوبت که اکوسیستم منطقه را تغییر می‌دهد افزایش یافته و ساخت‌وساز بلندمرتبه‌ها هم کار حفاظت و حضور آن‌ها را سخت‌تر از قبل کرده است.»

او می‌گوید امنیت، دلیل نخست آمدن آن‌هاست و در این سال‌ها ما نتوانسته‌ایم حتی یک تالاب مصنوعی امن برای حضورشان ایجاد کنیم: «مهاجرت از شهریورماه شروع می‌شود. آن‌ها در شالیزارهایی که کشت دوم داشته‌اند می‌نشینند و از آن می‌خورند. همین هم باعث مرگ برخی از آن‌ها می‌شود و هم نطفه‌ها را غیربارور می‌سازد. در نتیجه، زاد و ولد کاهش می‌یابد.»

گلی می‌گوید دامگاه‌ها در سرخرود غربی از بین رفته‌اند. در سرخرود شرقی از ۳۷ منطقه، فقط ۷ منطقه باقی مانده و در سرخرود مرکزی حدود ۲۰ دامگاه وجود دارد: «قوهای مهاجر آبان‌ماه می‌آیند، اما متأسفانه بخشی از محل حضور آن‌ها هم از بین رفته است. جهاد کشاورزی نظارت دقیقی بر تغییر کاربری‌ها ندارد و همه‌چیز در حال تغییر و نابودی است. حتی برخی نقاط نی داشت که بدل به استخر پرورش ماهی شده و دیگر نی ندارد و پرندگان نمی‌توانند به آنجا بروند.» او غمگین و نگران است. می‌ترسد نسل‌های آینده دیگر تصویری از خوتکای ابروسفید، که در شهریور نخستین گروهی است که به ایران مهاجرت می‌کند، نداشته باشند و برج‌ها راه را به چنگرها اشتباه نشان دهند. آثار ساخت برج بر زیست پرندگان بررسی نشده است

گسترش بلندمرتبه‌سازی در نوار ساحلی مازندران، به‌ویژه در سرخرود و محدوده فریدون‌کنار و ازباران، پرسش‌هایی درباره پیامدهای توسعه شهری برای زیستگاه‌های طبیعی و پرندگان مهاجر ایجاد کرده است. پرسش اصلی این است که آیا پیش از تصویب ضوابط این ساخت‌وسازها، آثار احتمالی آن‌ها بر محیط‌زیست منطقه به‌طور مشخص بررسی شده است؟ …