بازار
بیشتر حیله‌ها در طبیعت بدون آگاهی در پشت آن رخ می‌دهند. به عنوان نمونه، «مانتیس ارکیده» نمی‌داند که شبیه گل است و پروانه‌ای با لکه‌های چشمی روی بال‌هایش هیچ درکی از شکارچی ندارد. این موارد، سازگاری‌هایی هستند که طی نسل‌های متمادی توسط انتخاب طبیعی شکل گرفته‌اند، نه انتخاب‌های آگاهانه. با این حال، مجموعه کوچکتری از رفتارهای جانوران شبیه تاکتیکی عمدی با هدف دستکاری باورهای دیگران است.
جیمز اوهانلون، زیست‌شناس، در کتاب خود با عنوان «دروغگوها، کلاهبرداران و کپی‌کارها» (انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۲۰۲۶) استتار، تقلید و گمراهی را در جهان طبیعی بررسی کرده و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا حیوانات می‌توانند دروغ بگویند یا خیر.
«بوجانگای دم‌چنگالی»؛ چوپان دروغگوی طبیعت
یکی از قوی‌ترین نمونه‌ها در این زمینه، «بوجانگای دم‌چنگالی» (Dicrurus adsimilis)، پرنده کوچک آفریقایی است که به دلیل صدای هشدار دروغین مداوم، مورد توجه دانشمندان حوزه فریب تاکتیکی قرار گرفته است. این پرنده می‌تواند آوای بیش از ۵۰ نوع صدای هشدار خطر را تقلید کند تا جانوران دیگر را فراری داده و غذای آن‌ها را بدزدد؛ به‌طوری‌که حدود یک‌چهارم غذای خود … …
