بیش از یک قرن از ورود نخستین خودرو به ایران میگذرد، اما گویی زمان برای این صنعت درجا زده و این کالسکه آتشین در جادهای از ابهام متوقف شده است. در تمام این سالها، نه نیاز بازار و نه دانش فنی، بلکه تنشهای سیاسی و عوامل بیرونی فرمان را در دست داشتهاند؛ روزگاری ملی شدن نفت بهانه تحریم شد و روزگاری دیگر چالشهای هستهای. گویی در طالع این صنعت روزِ خوشِ پایداری نوشته نشده و تنها در مقاطعی کوتاه و گذرا، چون دهه ۴۰ و دو سالِ کوتاه پس از برجام، چرخِ این صنعت برای ایرانیان روان چرخیده است.
با این حال، مروری کوتاه بر تاریخچه صنعت خودروسازی خالی از لطف نیست. قصهای پرغصه که نشان میدهد بهرغم سالهای تلاش و دوندگی و گذر از یک قرن، مشکلات همان هستند که بودند. با این حال، با بازخوانی این دوران شاید سرانجام راه به رستگاری پیدا شد.
در اولین بخش از تاریخچه صنعت خودروسازی ایران به «ورود اولین خودرو و چالشهای آن دوران»، در بخش دوم به «معجزه آسفالت و تولید شوفرها»، در سومین بخش «رؤیاهای صنعتی در محاصره جنگ» پرداخته شد. در چهارمین قسمت، دهه ۱۳۲۰، «میراث ویرانی و نخستین طعم تحریم» بازخوانی شد. در بخش پنجم به «دهه ۱۳۳۰ و تولد غولها در سایه مونتاژ»، سپس در بخش ششم به «شکوه جاده مخصوص و تولد یک اسطوره» و در بخش هفتم «غرق شدن جاده مخصوص زیر دلارهای نفتی»، در بخش هشتم دهه ۶۰ رسیدهایم؛ زمانی که «خودرو یک آرزوی دستنیافتنی» میشود و در نهمین قسمت، دهه هفتاد با «ظهور مدعیان جدید و خداحافظی با پیکان»، بخش دهم وقتی که جاده مخصوص به بنبست میرسد و در بخش یازدهم «عصر گذار به شرق و تنفس کوتاه برجام» بازخوانی شد.
در دوازدهمین بخش، میانههای دهه ۹۰، «توفان ترامپ، دلالیسم و پراید ۱۰۰ میلیون تومانی» بررسی میشود.توفان ترامپ، دلالیسم و پراید ۱۰۰ میلیون تومانی
هرچند در دو سال برجام (۹۴-۹۶)، بازار با امید و تنوع و رقابت، دست بالای مشتریان سپری شد، اما این خوشی زودگذر بود. با طوفان ترامپ و حبس واردات از سوی دولت روحانی، بازار خودرو وارد عصر قرعهکشی، دلالیسم و پراید ۱۰۰ میلیونی شد؛ عصری که به نوعی همچنان در آن به سر میبریم. …























![[امیرحسین نادری] جایگاه اسرائیل برای غرب؛ «دارایی» یا «بدهی»؟](/news/u/2026-09-12/ettelaat-k5u6l.jpg)











































































































































