با توجه به ماهیت فعالیت شرکتهای پتروشیمی و آثار زیستمحیطی و اجتماعی فعالیت آنها در مناطق صنعتی، انتظار میرود بودجه مصوب مسئولیت اجتماعی دستکم در همان سقف تعیینشده هزینه شود. با این حال، موضوع فقط میزان هزینهکرد پتروشیمی بوعلی نیست؛ نحوه و محل هزینهکرد همین ۴۳ میلیارد تومان نیز با ابهامهای قابل توجهی همراه است.
در سرفصل فرهنگی و مذهبی، محمدجواد بدری مدیرعامل پتروشیمی بوعلی ۱۴ میلیارد و ۹۵۳ میلیون تومان هزینه کرده است. از این رقم، ۸ میلیارد و ۲۸۳ میلیون تومان با عنوان «مصوبات شورای راهبردی منطقه» و یک میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان نیز با عنوان «سایر فعالیتهای مذهبی» ثبت شده است.
در واقع، سازمان بورس شرکتهای بورسی را ملزم به افشای جزئیات هزینهکرد مسئولیت اجتماعی کرده تا مشخص شود منابع شرکتها دقیقاً در چه مسیری هزینه میشود؛ اما در گزارش پتروشیمی بوعلی، به جای شفاف شدن مقصد منابع، با عناوینی کلی مواجه هستیم که مشخص نمیکند این مبالغ دقیقاً به چه اشخاص، نهادها یا پروژههایی پرداخت شده است.
بخش دیگری از هزینههای فرهنگی و مذهبی نیز نه صرف ساخت یا تجهیز اماکن مذهبی، بلکه مربوط به کمک به مواکب مذهبی است. پتروشیمی بوعلی ۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای حمایت از مواکب در برگزاری راهپیمایی اربعین حسینی پرداخت کرده است.
این شرکت همچنین اعلام کرده ۴ میلیارد تومان برای حمایت از دانشآموزان کمبرخوردار هزینه کرده است، اما در افشای خود مشخص نکرده این مبلغ به کدام سازمان، نهاد یا مجموعه پرداخت شده و اساساً سازوکار هزینهکرد آن چه بوده است.
تکرار سرفصل پرابهام مصوبات شورای راهبردی در مسئولیت اجتماعی پتروشیمی بوعلی
ابهامها به سرفصل فرهنگی و مذهبی محدود نمیشود. محمدجواد بدری مدیرعامل پتروشیمی بوعلی سینا در بخش «اجتماعی» ۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان هزینه کرده که ۴ میلیارد و ۹۳۲ میلیون تومان آن کمک به زندانیان جرائم مالی اعلام شده است. ۲ میلیارد و ۴۱۸ میلیون تومان دیگر نیز بار دیگر تحت عنوان «مصوبات شورای راهبردی منطقه» ثبت شده؛ عنوانی که بهتنهایی اطلاعات چندانی درباره محل هزینهکرد و گیرنده منابع ارائه نمیکند.
در بخش محیط زیست، جایی که شاید بیش از هر حوزه دیگری انتظار میرود یک شرکت پتروشیمی منابع مشخصی برای جبران یا کاهش آثار فعالیت خود اختصاص دهد، رقم هزینهکرد بسیار پایینتر است. پتروشیمی بوعلی تنها ۸۷۶ میلیون تومان در این سرفصل هزینه کرده و عنوان کلی «حمایت از فعالیتهای محیط زیستی» را برای آن آورده است؛ بدون آنکه مشخص شود این پول دقیقاً به کجا و برای چه پروژهای پرداخت شده است.
در حوزه بهداشت و درمان، ۷ میلیارد و ۹۲۷ میلیون تومان هزینه شده که از این میزان، ۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان بابت خرید یک دستگاه آمبولانس و یک میلیارد و ۳۲۷ میلیون تومان نیز بابت مشارکت در خرید دستگاه دیالیز اعلام شده است.
پتروشیمی بوعلی همچنین ۶ میلیارد و ۵۶۰ میلیون تومان در سرفصل عمرانی هزینه کرده است. ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان از این رقم مربوط به «مصوبه کمیته پدافند غیرعامل» و ۹۶۰ میلیون تومان نیز مربوط به مشارکت در طرحهای عمرانی شهرستان ماهشهر عنوان شده است. با این حال، در این بخش نیز جزئیات کافی درباره اینکه این منابع در چه پروژهای و به چه نهادی اختصاص یافته، ارائه نشده است.
در نهایت، یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان دیگر نیز در سرفصل «سایر هزینهها» و با عنوان «مصوبات شورای راهبردی» ثبت شده است؛ عنوانی که برای چندمین بار در گزارش هزینهکرد پتروشیمی بوعلی تکرار میشود، بدون اینکه مشخص شود این مصوبات دقیقاً چه بوده و منابع در نهایت به چه مقصدی رفته است.
آنچه از این ارقام به دست میآید، دو پرسش اساسی است که محمد جواد بدری باید به آن پاسخ دهد: نخست اینکه چرا محمدجواد بدری مدیرعامل پتروشیمی بوعلی سینا از ۱۲۰ میلیارد تومان بودجهای که برای مسئولیت اجتماعی در مجمع تصویب شده، تنها ۴۳ میلیارد و ۴۱۷ میلیون تومان را هزینه کرده است؟ و دوم اینکه چرا حتی درباره همین مبلغ هزینهشده نیز، اطلاعاتی که باید برای شفافیت ارائه شود، در موارد متعدد به عناوین کلی و مبهمی مانند «مصوبات شورای راهبردی»، «سایر فعالیتهای مذهبی» و «حمایت از فعالیتهای محیط زیستی» محدود شده است؟
مسئولیت اجتماعی زمانی معنا پیدا میکند که هم میزان منابع اختصاصیافته مشخص باشد و هم مقصد آن قابل ردیابی. در غیر این صورت، صرف اعلام چند سرفصل کلی نمیتواند پاسخگوی پرسش درباره نحوه هزینهکرد منابع یک شرکت بزرگ پتروشیمی باشد.
