در نهایت حدود ۳۲۰ واحد مسکونی از عرصه معبد خارج شد اما خروج خانهها نیز به معنای پایان مشکلات نبود. بقایای معماری دورههای مختلف همچنان در زیر و پیرامون محوطه باقی ماند و برای شناخت دقیق تاریخ و کارکرد این بنا ادامه کاوشهای باستانشناسی ضرورت یافت.
مرتضی گراوند، مسئول پایگاه ملی محوطه تاریخی کنگاور (معبد آناهیتا) در گفتوگو با ایلنا و در تشریح آخرین وضعیت این محوطه تاریخی، از برنامه پایگاه برای تکمیل زیرساختها، راهاندازی موزه باستانشناسی، ادامه کاوشها و حرکت به سمت مرمت گستردهتر خبر داد.
به گفته او، این برنامهها در نهایت میتواند آناهیتا را از یک بنای منفرد تاریخی به یکی از حلقههای اصلی یک پرونده زنجیرهای برای ثبت جهانی تبدیل کند. میراث مدفون زیر خانهها
معبد آناهیتا در سال ۱۳۴۷ در شمار پروژههای ملی میراث فرهنگی قرار گرفت و یکی از ۵ پروژه ملی ایران در کنار سایتها و محوطههای تاریخی چون تختجمشید، هفت تپه، گرگان و بیشاپور به شمار میرفت.
اما یکی از بزرگترین مشکلات محوطه، حضور واحدهای مسکونی در عرصه آن بود. مرتضی گراوند در اینباره گفت: در طول سالها حدود ۳۲۰ واحد مسکونی از عرصه معبد خارج شد. اقدامی که بخش مهمی از مسیر حفاظت از بنا را هموار کرد. اما خودِ این جابهجایی پایان ماجرا نبود.
به گفته مدیر پایگاه میراث فرهنگی محوطه تاریخی کنگاور (معبد آناهیتا)، ساکنان قدیمی منطقه بخشی از محوطه را با نام «گجکن» میشناختند. محلهای که به تدریج روی بقایای تاریخی شکل گرفته بود. در آن دوره، سنگهای بنا نیز گاه از جای خود خارج و برای مصارف مختلف از جمله احداث کورههای آهک پزی استفاده میشد.
به این ترتیب، معبد تنها با گذر زمان آسیب ندید بلکه بخشی از تاریخ آن در دل ساختوسازهای چند دوره تاریخی و حتی زندگی روزمره مردم پنهان ماند. …
