مرگ مجازی در عصر کلیک

رضا صائمی، دبیر گروه فرهنگی:  امیر نوری که پس از یک سانحه رانندگی در بیمارستان بستری شده بود، با انتشار شایعاتی درباره وخامت حال و سپس درگذشتش مواجه شد. شایعاتی که از سوی خانواده و همکارانش تکذیب شد و گزارش‌های منتشرشده از ادامه روند درمان او حکایت داشت. اما مسأله فقط امیر نوری نیست. پرسش مهم‌تر این است که چرا در سال‌های اخیر، خبر مرگ هنرمندان و چهره‌های آشنا، به یکی از سوژه‌های تکرارشونده شایعه در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است؟ از منظر جامعه‌شناسی ارتباطات، شایعه را نباید صرفاً یک دروغ یا خطای فردی دانست.

شایعه محصول شرایطی است که در آن، اطلاعات ناقص، اضطراب اجتماعی، میل به دانستن و فقدان اعتماد یا دسترسی سریع به منبع معتبر، دست به دست هم می‌دهند. در فضای مجازی این فرآیند شتاب بیشتری پیدا می‌کند، زیرا هر کاربر بالقوه یک رسانه است و انتشار یک جمله کوتاه می‌تواند در چند دقیقه به هزاران نفر برسد. اما چرا «مرگ»؟ مرگ، شاید نهایی‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین خبر ممکن درباره یک انسان باشد. وقتی این خبر درباره چهره‌ای آشنا منتشر می‌شود، علاوه بر ارزش خبری، بار عاطفی و نوستالژیک نیز پیدا می‌کند. هنرمند برای مخاطب صرفاً یک فرد نیست، بخشی از خاطره جمعی اوست. …