شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶ / Saturday, 18 November, 2017

منوچهر اقبال


منوچهر اقبال
منوچهر اقبال نخست‌وزیر پیشین ایران در ۲۰ مهر ۱۲۸۸ ش در مشهد به دنیا آمد. پدر او حاج مقبل‌السلطنه خراسانی-معروف به «اقبال التولیه» در آذر ۱۳۰۴ عضو مجلس مؤسسان شد كه انتقال سلطنت را به رضاخان سردار سپه تسجیل نمود. مقبل‌السلطنه علاوه بر منوچهر دارای ۵ پسر و ۶ دختر نیز بود.(۱)
منوچهر اقبال تحصیلات ابتدایی را در مشهد و تحصیلات متوسطه را در مدارس ثروت و دارالفنون تهران پایان برد.اقبال در ۱۳۰۵ عازم اروپا شد و در سال ۱۳۱۱ به‌عنوان متخصص امراض عفونی از دانشگاه پزشكی پاریس فارغ‌التحصیل گردید.
وی در همین سال با یك دختر مسیحی فرانسوی ازدواج كرد. منوچهر اقبال پس از بازگشت به ایران نشان درجه ۲ علمی گرفت و در مهر ۱۳۱۲ به خدمت سربازی رفت. او چند ماه در هنگ ۲۹ پیاده خدمت كرد و سپس در بیمارستان لشكر ۸ شرق خراسان به كار پرداخت . در سال ۱۳۱۳، رضاخان در سفری به خراسان دچار زنبور گزیدگی شد و منوچهر اقبال درد او را التیام بخشید و مورد محبت او قرار گرفت. پس از پایان سربازی، در سال ۱۳۱۴ رئیس بهداری شهرداری مشهد شد و مدتی بعد به تهران آمد و در شهریور ۱۳۱۵ ریاست بخش بیماریهای عفونی بیمارستان رازی را به‌عهده گرفت. وی در سال ۱۳۱۸ دانشیار پزشكی دانشگاه تهران و سپس استاد كرسی بیماریهای عفونی در این دانشكده شد.
او از اعضای رسمی و فعال فراماسونری ایران بود ولی ورود وی به صحنه سیاست با شهریور ۱۳۲۰ و سقوط دیكتاتوری رضاخان مقارن است. او از جمله جوانان تحصیل‌كرده‌ای بود كه دیدارها و مذاكرات پنهانی با محمدرضا پهلوی داشت و از همین زمان سهم مهمی در تحكیم مواضع شاه جوان به‌عهده گرفت و روابط نزدیكی میان این دو آغاز شد. منوچهر اقبال به تبع این نقش در احزاب سیاسی راست‌گرای روز چون حزب اراده ملی متعلق به سید ضیاءالدین طباطبائی، حزب دموكرات قوام‌السلطنه و حزب پیكار مشاركت فعال داشت.
اقبال در دولت اول قوام ـ مرداد تا بهمن ۱۳۲۱ـ به معاونت وزارت بهداری رسید و این سرآغاز مشاغل طولانی دور و دراز دولتی او بود. در شهریور ۱۳۲۳ در كابینه محمد ساعد كفیل وزارت بهداری شد و در دولت دوم قوام ـ بهمن ۱۳۲۴ تا آذر ۱۳۲۶ ـ به وزارت بهداری و وزارت پست و تلگراف رسید.
منوچهر اقبال در دولت عبدالحسین هژیر ـ تیر تا آبان ۱۳۲۷ ـ علی‌رغم رقابتهایی كه با وی برای تصاحب پست نخست‌وزیری می‌شد، وزیر فرهنگ شد و به‌عنوان رئیس سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی نفوذ خود را گسترده ساخت. اقبال در سمت وزیر فرهنگ دولت هژیر به اقداماتی دست زد كه برای وی شهرت مثبتی درپی نداشت. مهمترین این اقدامات، پیگیری تز «سیاست را از فرهنگ جدا كنید» به‌منظور سیاست‌زدایی از مدارس و دانشگاهها بود.
منوچهر اقبال در دولت دوم محمد ساعد ـ آبان ۱۳۲۷ تا فروردین ۱۳۲۹ ـ ابتدا وزیر راه شد و مدت كوتاهی بعد ـ ۲۱ آذر ۱۳۲۷ ـ وزیر بهداری و سرپرست وزارت كشور گردید، در ۲۱ اسفند به وزارت كشور رسید. در این دوران اقبال به‌عنوان یك چهره وابسته به استعمار بریتانیا و دربار شهرت بیشتری یافت. اوج شهرت وی زمانی بود كه به بهانه ترور نافرجام شاه در ۱۵ بهمن ۱۳۲۷، اجرای یك سلسله اقدامات سركوبگرانه از جمله توقیف و تبعید آیت‌الله كاشانی و انحلال برخی احزاب و توقیف جراید را به مجلس پانزدهم اعلام داشت. منوچهر اقبال در دولت حسنعلی‌منصور ـ فروردین سال ۱۳۲۹ ـ نیز به‌عنوان وزیر راه حضور داشت.
با صعود رزم‌آرا به صدارت، اقبال به كابینه راه نیافت و توسط شاه به‌عنوان استاندار آذربایجان راهی این خطه شد. در دوران دولت مصدق، اقبال متصدی شغلی نبود و تنها در دانشگاه تدریس می‌كرد. او مدتی بعد در ۱۳۳۱ عازم اروپا شد و در این زمانی بود كه برخی مجامع فرهنگی غرب، با اهداف سیاسی، عالی‌ترین نشانهای علمی خود را به اقبال دادند و وی به عضویت فرهنگستان پزشكی فرانسه درآمد. او در این سفر به عضویت فراماسونری نیز درآمد. و طبق اسناد ساواك در سالهای پس از آن، در رأس لژهای تابع تشكیلات فراماسونری فرانسه قرار گرفت.(۲) در كابینه اقبال نیز ۵ تن از وزیران ـ دكتر كیان، مهندس اشراقی، دكتر هادی هدایتی، اشرف احمدی و دكتر جلالی ـ فراماسون بودند و فراماسونها تلاش داشتند تا كابینه كاملاً در اختیار آنان باشد.(۳)
پس از كودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، منوچهر اقبال به تهران بازگشت، به دستور شاه سناتور شد و در ۱۸ دی ماه ۱۳۳۳ ریاست دانشگاه تهران را به‌عهده گرفت. وی در ۱۲ خرداد ۱۳۳۵ وزیر دربار شد. اوج موفقیت اقبال از این زمان بود. اقبال در سمت وزارت دربار به منظور تحكیم موقعیت خود نزد خانواده شاه، دختر خود ـ مریم ـ را به عقد پسر اشرف پهلوی ـ شهریار شفق در‌آورد.
منوچهر اقبال در ۱۵ فروردین ۱۳۳۶ پس از حسین علاء به نخست‌وزیری رسید. دولت اقبال به سرعت به‌عنوان یك دولت مطیع شاه شهرت یافت. روی كارآمدن وی نتیجه نارضایتی مقامات امریكایی نسبت به دولت علاء بود.
تاسیس حزب ملیون به امر شاه و به دبیركلی اقبال، تشكیل كنفرانس پیمان سنتو به ریاست شاه در تهران، مذاكره با دولت اسرائیل برای ایجاد رابطه «دو فاكتو» و شناسایی اسرائیل، حمله تبلیغاتی جمال عبدالناصر به ایران و قطع روابط سیاسی تهران و قاهره، سفر ملك فیصل دوم پادشاه عراق به تهران و كودتای عبدالكریم قاسم علیه وی كه به سقوط حكومت سلطنتی در آن كشور انجامید، برگزاری انتخابات پر تقلب دوره بیستم مجلس شورای ملی و افزایش مدت ۲ ساله كار نمایندگان به ۴ سال، از جمله رویدداهای دوران نخست‌وزیری منوچهر اقبال بود.
دولت اقبال پس از سه سال و ۴ ماه، در روز ۵ شهریور ۱۳۳۹ سقوط كرد و جعفر شریف‌امامی به دسئور شاه مأمور تشكیل كابینه شد.
روز ششم اسفند ۱۳۳۹ دكتر منوچهر اقبال ـ رئیس دانشگاه تهران، رهبر حزب ملیون و نماینده مجلس بیستم ـ در ساختمان دانشكده پزشكی دانشگاه تهران مورد حمله و توهین دانشجویان قرار گرفت و اتومبیل وی به آتش كشیده شد. اقبال پس از این تحولات عازم لندن شد و سپس در آبان ۱۳۴۲ به ایران بازگشت و توسط شاه به جای عبدالله انتظام به‌عنوان مدیرعامل شركت ملی نفت ایران منصوب شد. او در این پست تا آخر عمر باقی ماند و در آذر ۱۳۵۶ درگذشت.

پی‌نوشت‌ها:
۱. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، فردوست، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ج۲، ص ۳۲۹.
۲. ظهور و سقوط، همان، ص ۳۳۷.
۳. دو دههٔ واپسین حكومت پهلوی، حسین آبادیان، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ص ۱۲۶.

منبع : موسسه مطالعات وپژوهش های سیاسی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
پخش صلوات خاصه , امنیت و اقتدار پایدار , جام بین‌المللی باکو , محمدحسین برخواه , فروش کیف , قلل دشوار , بودجه چندوازدهم , تجهیزات بیمارستانی , انتخابات سازمان نظام پزشکی , اعتقادات دینی , مژگان قاسمی , علی رئیسی , شرکت های داشن بنیان , ناوگان حمل جاده ای , شنوایی سنج , دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر , خلیج فارس شیراز , سازمان صنعت، معدن , 2 جایگاه , قد بلند و سلامتی بدن , کلپر , اپراتور اینترنتی , توان , فوت امام جمعه , توافق نظامی , ضییائیان , گیاهان بهاری , انتشارات سازمان زیبا سازی شهر تهران , شیرموز , ساخت کانون , ترویج مبانی اخلاق , بازتاب منفی , بی برقی , توقیف پراید , مشاوران استاندار , مقابله با اسلام هراسی , آغازطرح , فیلم مکان , قتل و عام مدرسه پیشاور , پوشش ترافیکی , پایان عملیات , بندهای بیانیه , مهاجری , آرا حلال و حرام , مالکوم شباز , رفیق باز , توسعه بیمارستان آموزشی , تیراندازی تل آویو , محسن میرحسینی , ترکیب اصلی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
اپیدمیولوژی , چند زنی , پیش‌آگهی , آرامگاه و مسجد امیرغیاث‌الدین‌ملك‌شاه، مشهد , واکسیناسیون واریسلا چه زمان اندیکاسیون دارد , امام‌زاده قاسم بن موسی بن جعفر، كاشان , سهولت عرضه خدمات , وفات یافتن قیصر روم و رزم کسری (۲) , مگر خدا ز رقیبان تو را جدا بکند , منابع جمع‌آوری (اطلاعات جمعیتی) , اهمّ سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی که قزاقستان در آنها عضویت دارد , در زهد و موعظه , ساختار نظامی و دفاعی تایلند , روابط با ایران , افزایش محصولات مهم کشاورزی (۱۰۰۰۰ تن) , زلف و قد راست ای بت سرکش چشم و رخت راست ای گل رعنا , گاو شیرده , مجیر , ذخایر خارجی و طلا , زیارتگاه زرتشتیان ,

برخی منابع مهم خبری
cup.ir کاپ , modeonline.ir مدآنلاین , aftabnews.ir آفتاب نیوز , fararu.com فرارو , namehnews.ir نامه نیوز , shafaqna.com شفقنا , behdashtnews.ir بهداشت نیوز , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , digiato.com دیجیاتو , asriran.com عصرایران , seemorgh.com سیمرغ , roozannews.ir روزنامه روزان , tasnimnews.com خبرگزاری تسنیم , varzesh3.com ورزش سه , siasatrooz.ir سیاست روز , taraznews.com تراز نیوز , hhnews.ir حوزه هنری , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , ilna.ir ایلنا , rouydad24.ir رویداد 24 , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , khorasannews.com روزنامه خراسان , tebyan.net تبیان , seratnews.ir صراط نیوز , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , memarinews.com معماری نیوز , tarafdari.ir طرفداری , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , itanalyze.com آی تی آنالیز ,

وبگردی
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
اظهارات جنجالی جواد خیابانی در مورد مسکن مهر
اظهارات جنجالی جواد خیابانی در مورد مسکن مهر - جواد خیابانی که در کرمانشاه حضور دارد - اظهارات جنجالی جواد خیابانی در خصوص سازندگان مسکن مهر
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟ - با بغض می‌توان بحران را رفع و رجوع کرد؟ / قهرمانی که زلزله از مردم ایران گرفت؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور - در میان تلاش مسئولان دولتی برای امدادرسانی بهینه به زلزله زدگان استان کرمانشاه، انتشار فیلمی از تشکیل ستاد مدیریت ‏بحران در قلب مناطق بحران زده با حضور دو وزیر، اقدامات دولت را تحت تاثیر قرار داده است.‏
ویدیو اتفاقات عجیب هفته
ویدیو اتفاقات عجیب هفته - ویدیوهای دستگیری سارق خودرو سردار رادان! / ویدیو انفجار خانه خانواده فلسطینی؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم - حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در اطلاعیه ای اعلام کردند: امروز به سنت آشنای بست نشینی، به آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) پناه می بریم!
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران - عجیب است که در این کشور، یک اجاق گاز یا یک لامپ کم مصرف چند هزار تومانی، گارانتی دارد و سازنده اش تا زمان مشخصی، در برابر آنچه ساخته و فروخته، مسؤول است ولی نه سازندگان و نه مهندسان ناظری که ساختمان های گرانقیمت می سازند و به مردم می فروشند، هیچ مسؤولیتی ندارند، حتی اگر آنچه ساخته اند بر سر مردم فرو بریزد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
پربازدیدها