دوشنبه ۳ مهر ۱۳۹۶ / Monday, 25 September, 2017

صدفی با دهان باز


صدفی با دهان باز
● نیم نگاهی به مجموعه شعر« بفرمایید بنشینید صندلی‌ی عزیز»سروده‌ی «اكبر اكسیر»
زمانی كه شعر نو ظهور كرد و پس از مدتی ، وزن از شعر كنار رفت ؛ فاصله ای بین خوانندگان عام با شعر به وجود آمد . ذهن موزون چند ساله‌ی مردم، به دشواری، نوشته‌ی بی وزن و قافیه را می‌توانست به عنوان شعر قبول كند.
هر چند در طول این مدت ظهور شاعرانی مثل فروغ و سهراب و در مرحله‌ای دیگر شاملو ( با شعر سپیدش ) سعی كرده تا این فاصله را به حداقل برساند. با این حال نباید انتظار داشت كه با سرعت زیاد مخاطب عام بتواند با این نوع شعری به راحتی ارتباط بر قرار كند و به مطالعه‌ی آن‌ها روی آورد، همان‌طوری كه حافظ و دیگران را می‌خواند.
شعرنوی فارسی كه عمرش هنوز به یك قرن هم نرسیده، می تواند امیدوار باشد كه تا به این جا پیش رفت نسبتن خوبی داشته است. می توان گفت در شعر نو ، مهم‌ترین عنصری كه ایفای نقش می‌كند و بسیار تاثیر گذار است ‹‹ زبان ›› است.
حال این زبان هر چه قدر قدرت مندتر و اثر گذارتر باشد؛ موفق است. گاه دیده می شود كه در بازی‌های زبانی چنان زیاده روی می‌شود كه خواننده را سر در گم می‌كند. بسیار پیش آمده كه خود من بارها شعرهای این چنینی را در میانه رها كرده ام ! این دست از شعرها توانایی‌ی لازم را برای تاثیر گذاری و جذب مخاطب ندارد. شاید خود شاعر هم نمی‌داند كه چه هدفی را دنبال می‌كند. مگر نه این است كه زبان، وسیله‌ی ارتباط است. و مگر نه این است كه ادبیات، مسایل پیچیده را ساده بیان می‌كند. در حالی كه در بسیاری از شعرها عكس این مسئله را می‌بینیم. یعنی یك موضوع ساده، چنان در بازی‌های زبانی پیچیده، خفه می‌شود كه خواننده را سردر گم می‌كند.
این‌ها را گفتم تا برسم به این كه مجموعه‌ی شعــر بفرمایید بنشینید صندلی‌ی عزیز ـ كه عنوان شعرهای‌اش ‹‹ فرانو ›› است ـ سعی دارد تا فاصله‌ی بین شعر و مخاطب را كم كند و به نوعی ، آشتی‌ی مردم با شعر امروز آمده است: ‹‹ ون گوگ ، گوش را برید گذاشت روی چشم / نقاشی دیدنی شد / نیما ، زبان را برد گذاشت روی گوش / شعر شنیدنی شد / تو كور و كری سردبیر چه تقصیری دارد؟ ›› ( با كوران و كران ، ص ۲۶ )
هر چند فرانو با زبان ساده و ملموس حرف می‌زند، اما ساده فكر نمی‌كند. این شعرها با طنز مرموزی كه دارند مخاطبان خاص را راضی می‌كند. و به قول اكسیر در موخره‌ی این مجموعه هركس به اندازه‌ی وسع‌اش از فرانو برداشت می‌كند. اجازه بدهید یك بار دیگر شعر ‹‹ هدایت ›› را با هم بخوانیم .
من حیف‌ام می‌آید كه هر بار راجع به فرانو حرف می‌زنم از این شعر زیبا و كمال یافته یادی نكنم‌: ‹بفرمایید بنشینید صندلی‌ی عزیز ! / لطفن ورق بزنید ـ بخوانید كتاب محترم !/ صادق باشید تا بگویم / تنها این عینك، این عصا / بوف كور را هدایت نكرده است. (هدایت ، ۱۱ ) شعر فرانو هر چند در عینیت حركت می كند اما منكر ذهنیت های ناب و جدید هم نیست . زوایای جدید و تركیبات بكر كمك می‌كند تا شعر تكراری می‌نباشد و می‌توان گفت، حركت‌های ذهنی‌ی این شعرها در خدمت عینیت آن است : ‹‹ دل تلوزیون را می‌شكنم / رگ كنتور را می‌زنم / پدر تلفن را در می‌آورم / گوش پرده را می‌كشم / حال مگس را می‌گیرم / جیب زیر سیگاری را خالی می‌كنم / وبعد / زیر نور شمعی مانده از عید / پای‌ام را قلم می‌كنم می‌نشینم تا شعر بیاید و نمی‌آید.(مرگ مؤلف، ص ۳۲ )
تا آن جایی كه اطلاع دارم، ۸۰ شعر چاپ شده در مجموعه‌ی بفرمایید بنشینید صندلی‌ی عزیز! به ترتیب زمان سرایش چاپ شده است، شاعر سعی كرده تا صادقانه با مخاطب‌اش رفتار كند، و اگر گاه دیده می‌شود كه گاه دو شعر پشت سر هم كمی به هم شباهت دارند، دلیل‌اش همین ترتیب تاریخ سرایش می‌تواند باشد. مانند شعرهای خسوف( ص ۴۴ ) با آینه ( ص ۴۵ ) ، هم چنین ‌شام و شعر( ص ۵۷ ) با دكتر میكروفن( ص ۵۸ ) . در بسیاری از شعرهای این مجموعه نام شعر جزیی از شعر است و به نوعی مكمل شعر، و ممكن است بدون نام شعر ، كمی ناقص باشد. عنوان‌های شعری گاه، در گشودن گره شعری، به خواننده كمك می‌كند : ‹‹ بی‌خارت و خورت موریانه و كرم / در حصار اسلیمی و فلز / می‌پوسیم / با خاطرات مشبك مبلی كه / پودر شد. ›› ( فرفورژه ، ص ۷۵ )
باز هم اگر شعرهای ‹‹ فرانو ›› را بخوانید می‌بینید كه در بسیاری از شعرها از ایهام و مراعات نظیر استفاده شده و اگر شاعر در این كار توان‌مند باشد، ـ به گونه‌ای كه تصنعی كار نكند ـ محصول خوبی به دست خواهد آورد. شعر هدایت نمونه‌ی خوب برای این مورد است . شعر ‹‹‌-o- ›› را با هم می‌خوانیم : ‹‹ یادت هست / برای خرده حساب‌های هفته گی مان / زنگ ریاضی / من هفت تیر می كشیدم / تو چاقو / و چه زود / حساب‌مان / صفر می‌شد. ››‌ ( صفر ، ص ۵۱ )
در مجموعه‌ی ‹‹ بفرمایید بنشینید صندلی‌ی عزیز ›› گاه سطرهایی پیدا می‌شود كه واقعن نشان می‌دهد شاعر از تجربه‌ی بالای‌اش استفاده كرده است. همان موردی كه یكی از مؤلفه‌های مهم فرانو است. مثلن در سطری از شعری كه به شاملو تقدیم شده، آمده:‌ ‹‹‌ … مرده شور تعجب كرد از قوافی‌ی پاها … ( اكازیون ، ص ۸۸ )‌ یا شروع زیبای شعر كارنامه كه به نوعی شرح زنده گی‌ی چند ساله‌ی اكسیر را در خود جا داده است : ‹در پیاده روی ۴۷ شعری خواندم ملیحه خندید / گفتم بالاخره بله یا خیر ؟ / گفت : خیر است ان شاالله ! ›› ( كارنامه ، ص ۸۹ )
‹‹ اكبر اكسیر ›› در مجمو‌عه‌ی جدیدش كه اولین آلبوم شعر فرانو است ـ‌ بسیار موفق عمل كرده و با استقبال خوب اهالی‌ی قلم مواجه شده است.
و به تعبیری این مجموعه مانند هزاران صدفی است كه دهان‌شان را به سوی آسمان باز كرده‌اند، و منتظر قطره‌ی باران‌اند. و آن معدود قطرات باران یكی هم به صدف اكسیر افتاده است تا مرواریدی درخشان به شعر امروز ایران هدیه كند. من می‌دانم شاید شما هم بدانید مطمئنـن خود اكسیر هم می‌داند كه این مجموعه زیباست اما بی‌نقص نیست. یعنی می‌توانست بهتر از این‌ها باشد. یعنی خواهد شد.
و باز یعنی اكسیر و راهیان فرانو، با احترام به همه‌ی اندیشه‌ها‌، حقانیت این شعر را با ارایه‌ی كارهای بهتر، اثبات خواهند كرد. و دست آخر : «با سكول‌های جهان دروغ می‌گویند / این شعر وزن ندارد / تن تن تن ماهی نمی‌خورد / ادای نهنگ در نمی‌آورد / فَع فَع فَعلـــا تُن ِ ماهی‌ی جنوب ! / این شعر وزن ندارد / فقط چاپ كه شد / وزین می‌شود!» . ( انكار ، ص ۲۳ )

داوود ملک زاده

منبع : ماهنامه ماندگار

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اصغر رفیعایی , تهدید دوباره پاریس , حلوا سیاه , منع گسترش سلاح های هسته ای , کهنه کار , ریکاردو کوارشما , ضد صهیونیسم , هوایی , قنات قصبه , دریای خزر , ستاره کره ای , قاسم شجاعی , بهبودی وضعیت , دراصفهان , واگذاری اراضی , هفته صرفه‌جویی مصرف آب , دوره آموزشی عهد , محمدرضا مقصودلو , تقویت توریسم , عبداللهیان , نشان جغرافیایی , زن تاجیکی , اتحادیه صادرکنندگان تجهیزات پزشکی ایران , فروشندگان خودرو , رقابت های جهانی کاراته , نفس تنگی , عکاس تنگستانی , بومی گزینی آموزش عالی , بحران اخیر خوزستان , ثبت نام آزمون سراسری , توافق جدید , آب شرب بن به بروجن , خسارات , صلاح البردویل , ماه مبارک رمضارن , فیلم سعید روستایی , ظرفیت گرمایی , عمران چهارم , جشنتواره برلین , عملیات ساخت , هضم شیر , آواره شدگان , قله اورست , اداره کل میراث فرهنگی استان تهران , جام جهانی 2002 , طارق الخطیب , کدکن , نشانه عفونت , جامعه المصطفی , اردویسه ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
آبشارها , ویتامین‌ها , مس , تشخیص , اهميت دندان‌هاى شيرى , رسیدن جواب عاشق بمعشوق , عصب اکولوموتر , مراسم عروسی، استان كردستان , آداب و رسوم(۳) , پیشگیری ثانویه , بندری , سوراخ شدن کرهٔ چشم , خانواده (۲) , محلول اینتراپریتونئول - INTRAPERITONEAL DIALYSIS SOLUTION , اتیولوژی , بیماری‌های سیستم سیاهرگی , مددکاری اجتماعی , بدان ورق که صبا در کف شکوفه نهاد , وجود درختان با ریشه‌های سطحی و ریشه‌های عمیق , اوضاع آموزشی ,

برخی منابع مهم خبری
patogh98.com پاتوق 98 , siasatrooz.ir سیاست روز , basirat.ir بصیرت , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , seemorgh.com سیمرغ , goftarnews.ir گفتار نیوز , goal.com گل , 1pezeshk.com یک پزشک , nasimonline.ir نسیم , banoo1.com بانو , ipasand.com آی پسند , salamatnews.com سلامت , zamannews.ir زمان , elpress.ir ائل پرس , click.ir کلیک , javanemrooz.com جوان امروز , iranfile.ir ایران فایل , qudsonline.ir روزنامه قدس , ebrat.ir عبرت , kojaro.com کجارو , webshahr.org وب شهر , bushehrnews.com بوشهرنیوز , iraneconomist.com ایران اکونومیست , citna.ir سیتنا , medianews.ir مدیا , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , ghatreh.com قطره , ictna.ir ایستنا , bananews.ir بنا , absarnews.com ابصار ,

وبگردی
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
فیلم | درگیری شدید رضا کیانیان با فعالان محیط زیست
فیلم | درگیری شدید رضا کیانیان با فعالان محیط زیست - فیلم - رضاکیانیان، در همایش «صدای پای آب»، در پاسخ به اعتراض یکی از فعالان محیط زیستی خطاب به او گفت: شما حق ندارید صحبت کنید... قواعد ما را قبول ندارید بفرمایید بیرون!
آغداش تو را سننه !؟
آغداش تو را سننه !؟ - علی معلم دامغانی، رییس فرهنگستان هنر اخیرا نامه ای به روسای قوای سه گانه و وزرای ارشاد و اطلاعات و نیز فرمانده ‏ناجا ‏درباره 500 اثر هنری ضبط شده در این فرهنگستان نوشته است.‏
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب - فیلم پخش شدن محموله تریاک کف جاده و جمع کردن توسط مردم!
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم - رامبد جوان همسر سوم خود نگار جواهریان را به خندوانه دعوت کرد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
    پربازدیدها