پنج شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۶ / Thursday, 27 July, 2017

نقد زنانه


نقد زنانه
در دوران پادشاهی تاریخ ایران بی شك «مرگ» عاقبت اكثر كسانی بوده كه به «نقد» شاهان می پرداخته اند. در دوره قاجار هم چونان دوران پیشین این عقوبت گریبانگیر بسیاری از رجال سرشناس و منتقد حكومت بوده است. قائم مقام فراهانی، امیركبیر و... از جمله كسانی هستند كه در زمان های مختلف سر در راه نقد گذاشتند و آزادمردانه مرگ را به جان خریدند. در این میان اما زنان تقریباً بی نصیب مانده اند و این عدم توفیق به عدم حضور سیاسی و اجتماعی زنان در عرصه های مختلف بازمی گردد. زنان عموماً تریبونی در اختیار نداشتند تا بتوانند به وسیله آن آرا و عقاید خود را به گوش دیگران برسانند. پس اگر چنین نگاه نقادانه ای هم در میان آنان وجود داشت بیشتر به محافل زنانه و گپ ها و مراسم چای و قلیان عصرگاهی خلاصه می شد.
از مطرح ترین زنان منتقد دوره قاجار می توان به تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه اشاره كرد. از تحصیلات تاج السلطنه اطلاع دقیقی در دست نیست. اما خاطراتی كه از او باقی مانده حكایت از سطح آموزش و مطالعه او دارد. مطالعه آثار ویكتور هوگو و ژان ژاك روسو و آشنایی با افكار و عقاید بیسمارك باعث رشد فكری او در حوزه های سیاسی- اجتماعی شده و به همین دلیل وی را تبدیل به یكی از منتقدین اصلی حكومت كرده است.
تاج السلطنه در سال ۱۳۰۱ ق به دنیا آمد. مادرش توران السلطنه دختر عموی شاه زنی مومن و دیندار بود اما با وجود همه تعاریفی كه تاج السلطنه از او كرده وی اولین كسی است ك مورد نقد دخترش قرار می گیرد. هر چند تاج السلطنه مقصر اصلی را مادر نمی داند و اخلاق حكومتی می داند كه راه سعادت را به روی همه زنان بسته و آنان را در جهل و بی اطلاعی نگاه داشته است. بی شك این نگاه تلخ تاج السلطنه از رسم سپردن اطفال به دایه و دوری از مادر نشأت می گیرد كه شامل او نیز بوده است. در واقع دم تیز قلم تاج السلطنه ابتدا متوجه مادر و زنان هم عصر خویش است. او مهم ترین بدبختی زنان را در عدم شناخت و درك حقوق شان می داند و گوشه خانه نشستن و خنده و حرافی را تنها هنر زنان هم نسل خود برمی شمرد. از این رو خاطرات تاج السلطنه بیشتر به نقد یك دوره پرانتقاد تاریخی به نام قاجار می ماند كه حتی پدر- شاه هم از آن بری نیست.
اعمال و رفتار پدر همیشه زیر ذره بین دختر بوده و بخش های بسیاری از خاطرات وی به بررسی مسائل و مشكلات رفتاری و كرداری پدر اختصاص یافته است. او عمده مشكلات داخلی مملكت را در عدم كفایت شاه و پرداختن او به لذایذ دنیوی می داند و تاكید دارد كه اگر شاه چنین رفتار كودكانه ای نداشت وضع مملكت به گونه ای دیگر بود. اما بیشترین انتقاد تاج السلطنه مربوط به حكومت داری و رفتار برادرش مظفرالدین شاه است. او برادر خود را فردی نالایق، بی خبر، بدون عزت نفس، نادان و عشرت طلب می داند و هر كجا فرصتی دست داده شاه را مورد نكوهش قرار داده و مسافرت های بی مورد و وام های بی دلیل و پیشكاران نالایق و فرصت طلب مظفرالدین شاه را به باد انتقاد گرفته و از نسبت دادن بدترین القاب به نزدیكان شاه دریغ نكرده است.
تاج السلطنه یكی از زیباترین توصیفات را درباره حكومت مظفرالدین شاه دارد كه بسیار جالب توجه است: «صدراعظمی و وزارت در دوره سلطنت برادر عزیز من خیلی شبیه به تعزیه شده بود كه دقیقه به دقیقه تعزیه خوان رفته، لباس عوض كرده برمی گردد. این برادر عزیز من به حرف یك بچه دوساله یك صدراعظمی را فوراً معزول و به حرف یك مقلدی یك وزیر را سرنگون می كرد.»
وی همچنین درباره مشروطه نیز تعریف مهمی دارد: «معنی مشروطه عمل كردن به شرایط آزادی و ترقی یك ملتی بدون غرض و خیانت، تكلیف هر ملت ترقی خواهی استرداد حقوق او است. حقوق خود را به چه قسم می تواند مسترد دارد؟ در موقعی كه مملكت مشروطه در تحت یك «رگلمان» صحیحی باشد ترقی از چه تولید می شود؟ از قانون. قانون در چه موقعی اجرا می شود؟ در موقعی كه این استبداد برچیده شود. پس از این روی مشروطه بهتر از استبداد است.»
تاج السلطنه از كودكی به آموختن موسیقی، نقاشی، زبان فرانسه، مطالعات ادبیات، تاریخ و فلسفه دل بست و همواره از منتقدان عصر خود به شمار می رفت.

آرش عباسی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بسیج اساتید دانشگاه رازی کرمانشاه , سی و پنجمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر , مذاکرات رسمی , نماینده جدید , مادر و پسر , تورهای تخصصی , خیار سالادی , ظاهر باطن , زنان حامی روحانی , اداره کل امور استانهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی , کمیسر عالی حقوق بشر , آبگوشت ذرت , راهاین نور , گراپیلینگ , جایزه داستان کوتاه , راه آهن خراسان رضوی , خاندان آل سعود , کنگره سوختگی , امور مالیاتی آذربایجان شرقی , معاون اجتماعی , اعزام تجهیزات , علی اصغر دادخواه , اسنوکر قهرمانی , بانک استاندارد چارتر , رایپ , در فرانسه , مبتنی , زمین خوار , ایران گرجستان , روزنامه لیبرو , از دست دادن اعتبار , استاندار تهران , فتوای مفتی , کتابخانه بریتانیا , برترین تنیسور جهان , میرزاقاسمی , گوی و ماسوره , نهمین جشنواره فارابی , گیت گذرنامه , شبکه های رادیویی , موز سیاه , کارناوال عروسی , اوراق اسلامی , الکساندر دراگووالوسکی , هضم و جذب , دروازه‌بان تیم فوتبال پرسپولیس , ماهان ایر , سپ بلاتر , صاحب نظر آذربایجانی , محمود آرامی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
وزیر کشور: دنیوس میخائیلیدس (Dinos Michaelides) , پل کاکارضا، خرم آباد , هربرت اسپنسر , نمایش نوروزی، کوساگلین , سراقوچ , کارسینوم غدد چربی , بیمه , رفتی و در رکاب تو رفت آبروی گل , رباعیات - قسمت اول , ایکه چو موی شد تنم در هوس میان تو , اندرآ در خانه یارا ساعتی , زخم‌های دهان , در مدح عمادالدین فیروز شاه امیر خراسان , پاتوژنز , اپیدمیولوژی , ویژگی‌های دبیران دوره متوسطه(۲) , قبیله‌ها , در تهدید , شاخص‌های انرژی مصرفی , تولید میوه ,

برخی منابع مهم خبری
jamejamonline.ir جام جم , vanews.ir وانیوز , musicerooz.ir موسیقی روز , shabestan.ir شبستان , andishehha.com اندیشه‌ها , eshetab.com شتاب , isunews.ir خبرنامه صادق , kharazmi.org خوارزمی , vatanonline.ir وطن , fararu.com فرارو , bmi.ir بانک ملی , 24onlinenews.ir 24 آنلاین , qudsdaily.com قدس , dolatema.com دولت ما , asreazadi.com عصر آزادی , citna.ir سیتنا , rokna.ir رکنا , smtnews.ir روزنامه صمت , mehrnameh.ir مهرنامه , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , tejaratnews.com تجارت , nedayeenghelab.com ندای انقلاب , adyannews.com ادیان , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , shahrdaronline.com شهردارآنلاین , patogh98.com پاتوق 98 , sourehcinema.ir سوره سینما , bashgah.net باشگاه اندیشه , ipasand.com آی پسند , hamrahannews.ir همراهان ,

وبگردی
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم - علی ضیاء مجری برنامه فرمول یک درباره بحث‌های پیش آمده پیرامون عکس‌های آزاده نامداری صحبت کرده است.
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح - نادر فتوره چی روزنامه نگار در این باره خطاب به حمید رضا عارف توئیت کرده است: «موفقيت هاى رانتى» تو و امثال تو به دليل ژن خوب نيست، به دليل ساختار فاسد است.» او همچنین در توئیتی دیگر به تندی نوشته است: «پسرعارف تصويرى از آينده منطقى وضع موجود است: قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح كه هيچ نسبتى با انقلاب٥٧، به غير از«سفره» آن ندارند.»
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی - صحبت های عجیب پسر عارف که انتقادات زیادی داشت
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد - خشت خام / نوبت بیست و ششم / گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس - این تصویر از صبح امروز در برخی شبکه های مجازی دست به دست می چرخد و برخی کاربران خوش ذوق با شوخی معنی داری درباره آن نوشته اند که این تصویر متعلق به بمب گذاری انتحاری داعش نیست و برای یکی از فروشگاه های بالای شهر تهران است که مد خاصی در پوشاک میان جوانان را ترویج می کند.
    پربازدیدها