سه شنبه ۱۰ شهریور ۱۳۹۴ / Tuesday, 1 September, 2015
مبانی انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی روش تامین منابع مالی

مبانی انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی روش تامین منابع مالیدگرگونی ها و تحولات چند دهه اخیر درعرصه صنعت بانکداری، چهره این صنعت و کارکرد اجزای آن را دستخوش تغییرات بسیاری قرارداده است. از جمله مهمترین این تحولات، جایگزینی تدریجی تامین منابع مالی ازطریق انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی برای اعطای وام ها و اعتبارات سنتی بانکی می باشد.
انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی، فرآیند منظم و قاعده مندی است که به موجب آن حقوق مالی نسبت به وام ها و اعتبارات دریافتی و سایر مطالبات بانک یا مؤسسه اعتباری یکپارچه می شوند. سپس مورد تضمین قرارمی گیرند و در نهایت درقالب اوراق بهادار برخوردار از پشتوانه دارایی به فروش می رسند.
این شیوه تامین مالی به بانک منشأ اعتبار امکان می دهد تا پاره از مخاطرات ناشی از مالکیت وام ها و اعتبارات دریافتنی و یا سایر مطالبات را به افراد و گروه هایی منتقل نماید که از اشتها و امکانات بهتری برای مدیریت و کنترل این نوع مخاطرات برخوردارند.
این درحالی است که عرضه عمومی اوراق بهادار با پشتوانه دارایی زمینه ای را فراهم تا بانک منشأ اعتبار ازطریق بهره مندی از رتبه مطلوب تر اعتباری در بازار اوراق بهادار نسبت به رتبه کل بانک منابع مالی لازم را درسطح هزینه کمتر به دست آورد.
● گسترش و مزایای اوراق بهادار با پشتوانه دارایی
پیشرفت های صورت گرفته در فناوری اطلاعات و ظهور سرمایه گذاران خبره در بازار مالی موجب گسترش استفاده از اوراق بهادار با پشتوانه دارایی در بازار سرمایه کشورهای مختلف شده است و دراین فراگرد، حمایت های صورت گرفته ازسوی نهادهای دولتی در جهت انتشار و عرضه اوراق بهادار با پشتوانه وام ها و اعتبارات مسکن و سایر مطالبات بانک ها، تاثیر چشمگیری در گسترش استفاده از این ابزار مالی داشته است.
وام ها و اعتبارات مسکن، وام ها و اعتبارات خرید خودرو، تسهیلات مربوط به کارت های اعتباری بخش خرده فروشی تجاری از جمله دارایی هایی بوده اند که از آنها به عنوان پشتوانه انتشار اوراق بهادار استفاده شده است.
▪ مزایا برای ناشر:
بهبود بازده سرمایه از طریق تبدیل وام ها و اعتبارات در ترازنامه به اقلام خارج از ترازنامه موجد درآمد کارمزد، کاهش هزینه استقراض، آزادسازی سرمایه بانک برای مقاصد سرمایه گذاری، مجدد بهبود مدیریت دارایی بدهی و مدیریت مخاطره اعتباری همگی از مزایای اوراق بهادار با پشتوانه دارایی برای ناشران آن می باشند.
▪ مزایا برای سرمایه گذاران:
دستیابی به بازده مناسب درمقایسه با سرمایه گذاری در ابزارهای برخوردار از ویژگی های مخاطره- بازده مشابه- افزایش نقدینگی در بازارهای ثانویه و دستیابی به مصونیت بیشتر به واسطه تضمین های ناشی از وثایق و رتبه بندی های اعتباری، ایجاد انعطاف پذیری درمدیریت وجوه نقد به دلیل ساختار نقدی اوراق بهادار منتشرشده به پشتوانه دارایی، و نبود نیاز به تحلیل جزئیات وام ها و اعتبارات پشتوانه انتشار اوراق بهادار عرضه شده در بازار از میان منابع اوراق بهادار با پشتوانه دارایی برای سرمایه گذاران به شمار می روند.
▪ مزایا برای استقراض کنندگان:
با توجه به وجود امکان خارج ساختن برخی از وام ها و اعتبارات از ساختار ترازنامه ، بانک ها قادر خواهندبود تا وام ها و اعتبارات را با شرایط بهتری به استقراض کنندگان بالقوه (وام و اعتبار با نرخ سود ثابت به جای نرخ سود متغیر) ارائه کنند. علاوه براین، رقابت ناشران اوراق بهادار در بازار سبب می شود تا زمینه لازم برای دسترسی به منابع مالی با شرایط بهتر و درسطح وسیعتری از بازار فراهم آید.
ساختار اوراق بهادار منتشرشده تابعی از ماهیت دارایی های پشتوانه آنها می باشد. برای نمونه، وام ها و اعتبارات برخوردار از اقساط مساوی در برابر خطوط اعتبارگردان (تجدیدپذیرRevolving) هریک منجر به ایجاد ساختار متفاوتی از اوراق بهادار می شوند.
وام ها و اعتبارات برخوردار از اقساط مساوی دارای برنامه زمان بندی با پرداخت و تاریخ پرداخت نهایی قطعی می باشند و نمونه های بارز آنها وام های خرید خودرو، وسایل منزل و غیره می باشد، درحالیکه خطوط اعتبار گردان به طور معمول فاقد برنامه زمان بندی بازپرداخت و تاریخ پرداخت نهایی قطعی می باشد و نمونه مشخص آن تسهیلات مربوط به کارت های اعتباری است. زیرا بازپرداخت بدهی های ناشی از کارت های اعتباری دارای الگوهای بسیار متنوعی است و می تواند ترکیبی از دو گزینه فوق را شامل شود.
صورت بندی فرآیند انتشار اوراق بهادار برخوردار از پشتوانه دارایی (طرف های معامله) فرآیند انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی ازطریق تجزیه کارکردهای سنتی بانک ها و تفکیک آنها به مجموعه ای از کارکردهای تخصصی، موجب توزیع مجدد مخاطرات میان گروه های متفاوتی می شود.
▪ استقراض کنندگان (Borrowers):
مسئولیت ادای تعهدات مربوط به بازپرداخت وام ها و اعتبارات پشتوانه اوراق بهادار منتشر شده برعهده استقراض کنندگان بانک منشأ اعتبار است. در بسیاری از موارد موسسات رتبه بندی به ارزیابی کیفیت اعتباری استقراض کنندگان و تخصیص رتبه مشخصی به آنها اقدام می کنند.
▪ بانک منشأ (Originator):
مسئولیت ایجاد و اعمال مدیریت دارایی های فروش رفته یا استفاده شده به عنوان پشتوانه انتشار اوراق بهادار برعهده بانک منشأ می باشد.
به طور معمول، بانک منشا ایجاد مجموعه دارایی های پشتوانه انتشار اوراق بهادار نسبت به مدیریت مطالبات (شامل خدمات مشتریان، پردازش پرداخت های مشتریان، وصول مطالبات بر مبنای توافق های صورت گرفته، در چارچوب موافقتنامه یکپارچه سازی دارایی ها، پیگیری موارد عدم وصول مطالبات) در ازای دریافت حق الزحمه مشخص اقدام می نماید.
▪ شخصیت حقوقی خاص (SPV):
مسئولیت نگهداری دارایی های پشتوانه انتشار اوراق بهادار برعهده شخصیت حقوقی خاصی است که برای این منظور به وجود می آید. شخصیت حقوقی خاص نقش نوعی واسطه هدفمند را ایفا می کند که در پی حفظ حقوق و منافع مالی سرمایه گذاران است و وظایف آن در چارچوب موافقتنامه واسطه گری تبیین می شود.
به طور متعارف، شخصیت واسطه مسئولیت انجام پرداخت های مربوط به اوراق بهادار در چارچوب موافقتنامه مربوط و همچنین حصول اطمینان از رعایت مفاد موافقتنامه ها از سوی تمام اشخاص مربوط را برعهده دارد.
▪ ارتقای اعتبار (Credit Enhancing):
در شرایطی که جریان های نقد ناشی از دارایی های پشتوانه اوراق بهادار پوشش لازم برای انجام به موقع پرداخت های مربوط را فراهم نکند، کارکرد ارتقای اعتبار به منظور حمایت از حقوق سرمایه گذاران وارد عمل می شود.
حمایت اعتباری ارائه شده معمولا در قالب ارائه اعتبارات اسنادی یا ضمانتنامه (Surty Bonds) صورت می گیرد.
▪ نهادهای رتبه بندی (Rating Agency):
مسئولیت ارزیابی مستقل کیفیت اعتباری معاملات برعهده نهادهای رتبه بندی است. این نهادها از تخصص لازم برای ارزیابی دارایی ها و ارائه اظهارنظر مستقل در مورد آنها برخوردارند. سرمایه گذاران با درنظر گرفتن استقلال نظر ارائه شده، از ارزیابی دارایی های پشتوانه اوراق بهادار و همچنین بانک منشأ اعتبار بی نیاز می شوند.
▪ ضامن فروش (Underwriter):
مسئولیت ارائه نظر مشورتی به عرضه کننده اوراق بهادار در زمینه شیوه ساختاربندی این اوراق، قیمت گذاری اوراق بهادار و بازاریابی آنها در بازار سرمایه برعهده ضامن فروش اوراق بهادار است. این نهادها از رابطه نزدیکی با موسسات سرمایه گذاری برخوردارند و از الزامات قانونی و ساختار مربوط به انتشار این نوع اوراق بهادار نیز آگاهی دارند.
▪ سرمایه گذاران (Investors):
صندوق های بازنشستگی، موسسات بیمه، صندوق های سرمایه گذاری و بانک های سرمایه گذاری از اصلی ترین سرمایه گذاران در اوراق بهادار برخوردار از پشتوانه دارایی به شمار می روند. توجیه اصلی سرمایه گذاری همانا نرخ بازده بالاتر نسبت به ابزارهای مالی برخوردار از مخاطره اعتباری مشابه است.
● تأثیر اوراق بهادار با پشتوانه دارایی بر کفایت سرمایه
در صورتی که واگذاری دارایی ها به شخصیت حقوقی خاص واجد شرایط معامله فروش (بدون حق برگشت به فروشنده) باشد، دراین صورت می توان چنین دارایی هایی را از محاسبات مربوط به نسبت کفایت سرمایه خارج کرد.
به عبارت دیگر بانک منشأ اعتبار ضرورتی به نگهداری سرمایه در برابر دارایی هایی که پشتوانه انتشار اوراق بهادار بوده اند، نخواهد داشت.
بدین ترتیب، بانک امکان می یابد تا ضمن رهایی از الزامات کفایت سرمایه ، به منافع ناشی از این دارایی ها دست پیدا کنند.
اگرچه استانداردهای مربوط به برخورداری بانک ها از سرمایه کافی (متناسب با سطح مخاطرات اثرگذار بر گونه های مختلف دارایی ها) تا اندازه زیادی بر مخاطره اعتباری بانک ها تمرکز دارند، با این حال سرمایه بانک باید به اندازه ای کافی باشد که امکان جذب زیان های ناشی از سایر انواع مخاطرات (مخاطره نقدینگی، مخاطره ناشی از مرکز در یک یا چند بخش اقتصادی خاص) نیز وجود داشته باشد.
از این رو، احتیاط ایجاب می کند که کلیه بانک ها تمام مخاطرات مرتبط با عملیات انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی را ارزیابی کرده و تمهیدات لازم را دراین خصوص بعمل آورند.
به طوری که در مباحث قبل به آن اشاره شد، استفاده از ابزارهای مالی ساختارمند و از آن جمله انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی، بستری را فراهم می کند تا ضمن کاهش مخاطره ناشی از اقلام مندرج در ترازنامه و دست یابی به منابع مالی جدید، زمینه ای برای کاهش سرمایه مورد نیاز برای تامین آستانه های مقرر در نسبت های کفایت سرمایه نیز به دست آید.
اما لازمه حصول این مزایا و نیل به سایر منافع ابزارهای مالی ساختارمند همانا وجود زمینه های حقوقی و مقرراتی لازم است.
درحال حاضر به رغم وجود فرصت های بسیار برای گسترش بهره گیری از این نوع ابزارهای مالی جهت حصول منابع مالی جدید در ایران، بستر مقرراتی لازم به ویژه در زمینه انتشار اوراق بهادار با پشتوانه دارایی مهیا نمی باشد.
توجه به این موضوع از اهمیت به سزایی برخوردار است چرا که حفظ ثبات بازار مالی و اعتمادسازی میان سرمایه گذاران مستلزم وجود زمینه های حقوقی شامل ضمانت های اجرایی لازم است. دراین راستا، باید اقدام مقتضی برای روزآمد سازی قوانین و مقررات بازار سرمایه و تلاش در جهت شفافیت هرچه بیشتر در بازار صورت پذیرد.
افزون بر این، به وجود آوردن محیط اقتصادی مساعدی که در آن نرخ تورم و هزینه مالی (نرخ بهره) از ثبات نسبی برخوردار است نیز کاملا ضروری جلوه می کند، زیرا ناپایداری در متغیرهای اقتصادی موجب سلب اعتماد سرمایه گذاران از ثبات بازار مالی شده و طرح و معرفی ابزارهای نوین مالی را با چالش های بسیاری رویارو می سازد.
سرانجام آنکه لازمه هرگونه تغییر و نوآوری همانا وجود زمینه فرهنگی لازم است، جامعه سرمایه گذاران در ایران باید خود را برای درک هرچه سریعتر ابزارهای مالی گوناگون آماده کند و دراین فراگرد توجه به نقش انکار ناپذیر آموزش حرفه ای همچون گذاری گریز ناپذیر جلوه می نماید.

دکتر احمدعزیزی

منبع : روزنامه کیهان

مطالب مرتبط
گلزار و آمیتاباچام در روی جلد مجله / عکس - این روزها شایعاتی در مورد بازی محمد رضا گلزار هنرپیشه صاحب نام کشورمان در یک فیلم مشترک هندی ایرانی منتشر شده است که هنوز مشخص نیست که این طرح به کجا می انجامد.در همین حال محمد رضا گلزار در یک اقدام پیش دستانه عکسی منتشر کرده است که یکی از طرفدارانش ساخته و اورا کنار آمیتا باچان بر روی یک مجله ساختگی نشان می دهد....
«تعبیر وارونه یک رویا» و تحقیر سیستم اطلاعاتی ایران - برای چنین کارهایی باید هنرمندانی آستین بالا بزنند که شاید به رنگ ارغوان ها را ساخته اند! کسانی که این گفتمان را خوب فهم کرده اند؛ به اجزای آن مسلط هستند و دغدغه های آن را درک می کنند! با همه احترام به کارگردانانی که نبردهای اطلاعاتی را در حد بازی دزد و پلیس می دانند، بهتر است آنان همان دزد و پلیس ها را بسازند!
«لیلا» بدبخت‌تر از «ستایش» - «تنهایی لیلا» سریالی است که زن ایرانی را موجودی منفعل به تصویر می‌کشد. از صدر اسلام تا همین امروز زنان فعال در جامعه در کسوت‌های مختلف، عامل پویای جامعه اسلامی - ایرانی بوده‌اند.
دیدار ستارگان فوتبال - دیدار تیم‌های منتخب ستارگان فوتبال جهان و منتخب ستاره‌های پیشین فوتبال ایران بعدازظهر امروز جمعه در ورزشگاه آزادی تهران در حال برگزاری است
مرحوم بیت‌الله عباسپور در مسابقات جهانی / فیلم - قهرمان پرورش اندام ایران شامگاه سه‌شنبه سوم شهریورماه 1394 و پس از ماه‌ها رنج ناشی از بیماری، در بیمارستان آتیه تهران درگذشت. این ویدئو، فیگورهای عباسپور را در مسابقات پروش اندام IFBB 2012 نمایش می‌دهد.
خاطرات تکان دهنده احمدی مقدم از دستورات احمدی نژاد - احمدی نژاد گفت: «بروید رئیس دولت اصلاحات و بقیه را دستگیر کنید و شر همه را کم کنید» ، گفتم: «مرد حسابی! چه می‌گویی؟ می‌روی می‌گویی خس و خاشاک و آت و آشغال، و حالا می‌گویی بگیرید ببرید و تمام»؟
باز کردن قفل پژو ساخت ایران در یک ثانیه / فیلم - ویدئویی که توسط منبعی ناشناس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، یک مرد را نشان می‌دهد که با استفاده از پیچ‌گشتی و چاقو، درها و صندوق‌عقب محصولات پژو ساخت ایران را به راحتی و در عرض مدت یک ثانیه باز می‌کند. دوباره قفل هم میکند !
آقازاده معاون احمدی نژاد در استخر! / عکس - عکس سلفی کیان علی آبادی فرزند محمد علی آبادی از حلقه اول احمدی نژاد
استفاده از زنان در تبلیغات خودروهای ایرانی / تصاویر - این روزها که در شبکه های اجتماعی و رسانه ها صحبت از عدم خرید خودرو به خصوص خودروی صفر است، برخی تصاویر نیز گوشی به گوشی می شود که تبلیغ خودروی ایران خودرو است.
گفت و گو با سه مادر معتاد به شیشه در حاشیه بزرگراه - مرجان مادر دو تا سه قلو است که با تمام استعدادهای عجیب و غریبش ته یک بن بست دست و پا می زند. نسرین که همین چند وقت پیش برای ترک اعتیاد به کمپ رفت اما نتوانست دوام بیاورد.
اولین عکس منتشر شده از گلاره عباسی و همسرش - گلاره عباسی بتازگی ازدواج کرده است. در مراسم رونمایی از نخستین فیلم نرگس آبیار برای اولین بار گلاره عباسی به همراه همسرش در انظار ظاهر شد.
گزارش تصویری از اکران فیلم نرگس آبیار - مراسم رونمايى از فيلم " اشيا از آنچه در آينه مى بينيد به شما نزديكترند" به كارگردانى نرگس آبيار با حضور عوامل فيلم و جمعى از هنرمندان در موزه سينما برگزار شد.
جنجال پوشش بازیگران زن تئاتر پینوکیا / تصاویر - نمایشی که از 15 مرداد اجرایش درسالن ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر آغاز شده بود، پس از سه روز اجرا توقیف شد. در این نمایش بازیگرانی چون پرستو گلستانی، محمد صادق ملک (ملکی )، محمد نادری، بهروز پناهده، پوریا رحیمی سام، شهره سلطانی به ایفای نقش پرداختند.
گزارشی از ایران که در اسراعیل پخش شد / فیلم - کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در خاک فلسطین اشغالی پخش می‌شود به تازگی مستندی با عنوان «نگاهی از داخل ایران» را در اختیار مخاطبان خود قرار داده است.
رونمایی از عطر لیلا اوتادی ! / تصاویر - پيشنهادشون براى توليد عطر به نام من براى طرفداران عزيزم رو پذيرفتم، اينكه پيش توليد و توليد عطرها با دو رايحه كاملا متفاوت و ديزاين جذاب يكسال بطول انجاميد،حساسيت من براى هرچه بهتر شدن عطرها و دقت نظر و جلسات متمادى با شركت بود،
فقیهه سلطانی و رویا نونهالی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / عکس - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
پربازدیدها
گزارش اختصاصی تسنیم ازمونترال:فریاد مظلومیت پیامبر در عمق آمریکای شمالی - حال و هوای این روزهای شهر مونترال کانادا با نمایشی فیلمی به نام «محمد رسول‌الله(ص)» به شدت متفاوت شده است.
افکار عمومی آمریکا درباره توافق هسته‌ای با ایران تحت تاثیر اختلافات حزبی - نتایج جدیدترین نظرسنجی نشان می‌دهد که نظرات مردم آمریکا در خصوص توافق هسته‌ای ایران به شدت تحت تاثیر اختلافات حزبی قرار گرفته است.
حکایت ۴ سال «مقاومت اسطوره‌ای» درعا در برابر تروریسم - روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی از اوضاع این شهر در جنوب سوریه به پایداری آن در برابر یورش‌های متوالی تکفیری ها پرداخته است و تاکید کرد که مقاومت این شهر در برابر حملات تروریست‌ها مقاومتی اسطوره‌ای بوده ست.
اجرای «طرح مدارس مروج سلامت» در تمام دبستان‌های تهران/ جداسازی آبخوری‌ها از سرویس بهداشتی مدارس - معاون تربیت‌بدنی و سلامت آموزش و پرورش شهر تهران با بیان اینکه امسال برای اولین‌بار طرح مدارس مروج سلامت در تمام دبستان‌های تهران اجرا می‌شود، گفت: جداسازی آبخوری‌ها از سرویس بهداشتی مدارس در دستور کار است.
برگزاری جلسه هیات رئیسه فدراسیون اسکی با اعضای بدون حکم! - نخستین جلسه هیات رئیسه فدراسیون اسکی در حالی روز گذشته برگزار شد که از بین اعضا به غیر از رئیس فدراسیون، فقط 3 نفر حکم خود را از وزیر گرفته‌اند.
خرید 37 هزار سکه طلا توسط نهاد ریاست جمهوری در دولت نهم - با 42 میلیارد تومان از اعتبارات نهاد، 37 هزار سکه طلا خریدند / نهاد را با 1780 نفر تحویل گرفتند، با 3700 کارمند تحویل دادند / ادامه...
یک حاشیه جدید برای مرتضی پاشایی - گروه فرهنگی: چیزی نمانده که نبودن مرتضی پاشایی یک‌ساله شود اما با وجود گذشت این مدت طولانی، هنوز حاشیه‌ها این ...
منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها آب رفت - گروه اقتصادی: با وجود رشد منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها در مجموع دو سال گذشته، مانده این منابع در فاصله سه ماه نخست امسال نسبت به پایان ...
چرا آمریکا نتوانست داعش را نابود کند؟ - دسترسی به پایگاه اینجرلیک ترکیه، بازی را تغییر ندادچرا آمریکا نتوانست داعش را نابود کند؟در زمان محدودی که ایالات متحده دسترسی خود را به پایگاه اینجرلیک گسترش داده، پیشرفت قابل توجهی در مبارزه با داعش مشهود نبوده است. احتمالا ترکیه محدودیت‌هایی برای نیروهای زمینی تحت حمایت ایالات متحده ایجاد کرده است.
هر چهار هندوانه از دست گزینه فدراسیون والیبال افتاد/ یک مربی دیگر سوخت! - فدراسیون والیبال در اقدامی عجیب هدایت چهار تیم مختلف در عرصه بین المللی را به پیمان اکبری سپرد و منتقدان این تصمیم را دشمنان خود دانست اما جالب اینکه هر چهار هندوانه از دست گزینه فدراسیون افتاد.