پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Thursday, 26 April, 2018

موسیقی و قدمتی بیش از تمدن بشری


موسیقی و قدمتی بیش از تمدن بشری
نخستین نشانه های مشخص ظهور موسیقی در حدود بین النهرین و نزد اقوام سومری، بابلی و آشوری یافت شده است و قدمت آن به بیش از سه هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) می رسد. چین و مصر نیز در همان زمان از موسیقی بهره می برده اند. در هند در حدود دو هزار سال پیش از میلاد نیز استفاده از آواز و نواختن ساز در مراسم های آئینی رایج بود. در سرزمین فلسطین نیز نشانه هایی از موسیقی از حدود ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد در دست است.
در مغرب زمین، یونان در استفاده از موسیقی پیشگام بود. یونانیان نخستین افرادی بودند که موسیقی را از نظر علمی مورد مطالعه قرار دادند. آنها معمولاً در «پارتنون» یا دیگر معابد خدایانشان گرد هم جمع می شدند و ضمن شعرخوانی، سازهای موسیقایی خود را نیز می نواختند. ایشان خدای موسیقی و هنرهای زیبا را «آپولون» می نامیدند و به هر یک از الهه های هنرهای زیبا «موز» می گفتند. کلمه موسیقی از این اسم وام گرفته شده است. آنها نت ها را نامگذاری کردند و هر یک از اصوات را به نام یکی از حروف الفبا می خواندند. در بین یونانیان سیتار و چنگ بسیار رواج داشت و حماسه سرایان بیشتر اشعار خود را با همراهی این سازها اجرا می نمودند. نمونه سازهای موسیقی یونانیان را می توان در تصاویر منقوش بر روی ظروفی که از این تمدن به جای مانده مشاهده کرد.
زمان زمامداری تیبریوس در رم، مصادف با آغاز موسیقی کلیسایی است. اولین فرم موسیقایی در آن زمان «پسالم» نام داشت که از موسیقی معابد یهودی الهام گرفته شده بود. این موسیقی منحصر به موسیقی آوازی تلاوت آیات انجیل بود و ساز در آن راه نداشت. در طی چهار قرن اول میلادی دین مسیح به تدریج در اغلب کشورهای اروپا رواج یافت و کلیساهای کاتولیک برای جلب بیشتر مردم به این اماکن، کلیسا را مرکز هنرهای مختلف از جمله، نقاشی، پیکرتراشی و نیز موسیقی قرار دادند. در این زمان موسیقی آوازی در مراسم مذهبی کلیساها اجرا گردید و متن های مذهبی همراه با آواز اجرا شدند. در اواخر سده ششم میلادی پاپ گریگور ششم، کتابی را بر مبنای آوازهای مذهبی کلیسا تدوین کرد که به نام سرود گرگورین شهرت یافت و در حقیقت منبع موسیقی کلیسایی است. سرودهای گرگورین به زبان لاتین خوانده می شد و به صورت تک صدای (هموفونی) اجرا می گشت.
با آغاز دوران رنسانس، موسیقیدانان از حدود سنن موسیقی مذهبی خارج شدند و به سمت موسیقی های چندصدایی (پولیفونیک) غیرمذهبی گرایش یافتند. ایتالیا بیش از دیگر سرزمین ها تحت تاثیر نوزایی هنر موسیقی قرار گرفت. در نظر موسیقیدانان ایتالیایی گوش نواز بودن قطعه موسیقی بیش از اجرای دقیق فنی آن اهمیت داشت.در آغاز قرن هفدهم و با پیدایش سبک باروک، موسیقی نیز از این نهضت بهره خود را برد. سبک باروک در حقیقت انقلابی بود که بر ضد موسیقی چند صدایی به وجود آمد در این دوره اپرا اجرا شد و بدین ترتیب باب نوینی در علم موسیقی بازگردید. اپرا به سه شیوه اجرا می شد: نخست، «سریا» که موضوع آن اغلب موضوعات تاریخی بود و غالباً از افسانه های یونان و رم اقتباس می گشت. در «سریا» کلیه قسمت ها به آواز خوانده می شد.
«کمیک» گونه ای دیگر بود که با نمایش همراه بود. موضوع این اپراها غالباً تراژیک بود و خوانندگان اجازه داشتند که مابین آوازهایشان صحبت کنند. نوع نازل تر اپرا نسبت به دو گونه دیگر، «بوفا» بود که در آن هیچ صحنه ای بدون موسیقی و آواز نبود. موضوع این اپرا فکاهی و داستان های مسخره آمیز بود. باروک در موسیقی با مرگ باخ در سال ۱۷۵۰ خاتمه یافت. باخ را رابط هنر باروک و کلاسیک در موسیقی می دانند. در قرون وسطی در اروپای لاتین به اشخاص برجسته اجتماع «کلاس» می گفتند و به همین جهت موسیقی و سایر هنرهایی که مخصوص طبقه اشراف بود کلاسیک نامیده می شد. بعدها در برابر این واژه از اصطلاح «رمان» برای هنر عامیانه و غیرکلاسیک استفاده شد.
در هنر کلاسیک آثار مطابق با قواعد و سبک های هنرمندان یونان و رم ساخته می شد. اثری قابل این اصطلاح می شد که به حد کمال می رسید و از قواعد و مقررات منضبطی پیروی کرده و خالی از حشو و زوائد و پیچیدگی باشد. مشهورترین آثار موسیقی کلاسیک مربوط به کلاسیک های وین است. بسیاری از آهنگسازان مقیم وین نظیر هایدن، موتزارت و بتهوون موفق شدند تا قواعد خاصی را برای موسیقی وضع کنند که اساس موسیقی نسل های آینده باشد. بتهوون رابط موسیقی دوره کلاسیک و رمانتیک است. سبک رمانتیسم در موسیقی زمانی به منصه ظهور رسید که برخی از هنرمندان به تدریج از اصول و قوانین موسیقی کلاسیک سرپیچی کردند و برای بیان احساسات خود به قوه تخیل خود اتکا نمودند. از مهمترین خصوصیات موسیقی رمانتیک آزادی فرم است.
بسیاری از موسیقیدانان این مکتب از قبیل شومان، مندلسون و برلیوز با ادبیات آشنایی داشتند و به موسیقی توصیفی علاقه نشان می دادند.محبوبیت سبک رومانتیک در اواخر سده نوزدهم با افول روبه رو شد. با پیدایش جنبش امپرسیونیسم در هنر، موسیقیدانان نیز تحت تاثیر این نگرش تازه در برابر آثار رمانتیک ایستادند. طرفداران این مکتب معتقد بودند که آهنگسازان رمانتیک با توصیفات داستانی خود موسیقی را از وظیفه اصلی خود منحرف کرده اند و آن را با افسانه های کودکانه آمیخته اند. در مکتب موسیقی امپرسیونیستی، اصوات طبیعی همچون جریان آب، دریا و ریزش باران منبع الهام هنرمندان قرار گرفتند. در آغاز قرن بیستم موسیقی معلول عواملی همچون تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، علمی و فلسفی قرار گرفت و دستخوش تغییرات بسیاری در زمینه ساخت و اجرای قطعات گردید. بسیاری از مکاتب آوانگارد در این سده مجال ظهور یافتند که شاید بتوان از موسیقی کانکریت و موسیقی الکترونیک به عنوان مشهورترین آنان نام برد.
در موسیقی کانکریت صداهای طبیعت یا سازهای معمولی به وسیله دستگاه ضبط می شد و سپس مورد تغییر و دستکاری قرار می گرفت. در موسیقی الکترونیکی نیز دستگاه هایی ساخته شد که خود مولد صدا بودند. ساخت افکت های موسیقایی به وسیله همین دستگاه های مولد صدا امکان پذیر است.


منبع : روزنامه ابرار

مطالب مرتبط

به میزبانی کارنگی هال

به میزبانی کارنگی  هال
تالار «آیزاك اشترن» كه یكی از تالارهای مهم در داخل مجموعه كارنگی است، رأس ساعت هشت بعدازظهر میزبان این اركستر خواهد بود.
یوری تمیركانوف كه مدیریت هنری این اركستر را برعهده دارد، در سمت رهبر این اركستر هنرنمایی خواهد كرد و علاوه بر این بخشهای ویولن سولو را «جولیا فیشر» خواهد نواخت.
قطعاتی كه در این كنسرت مهم نواخته خواهند شد به ترتیب عبارتند از: اورتوری از آثار «كارل ماریا فون وبر» به نام Eurqante، كنسرتو ویولن اثر «آنتونین دورژاك» و بالاخره سمفونی دوم اثر آهنگساز بزرگ فنلاندی «یان سیبلیوس» این مطلب نگاهی دارد به زندگانی و عرصه تأثیرگذاری این چند آهنگساز:
كارل ماریا فون وبر و اووتور (Overture) Eurqante:
این آهنگساز برجسته به تاریخ هجدهم نوامبر سال ۱۷۸۶ در آلمان متولد شد و به تاریخ پنجم ژوئن سال ۱۸۲۶ در لندن چشم از جهان فروبست. اورتوری كه قرار است از او اجرا شود حدوداً میان سالهای ۱۸۲۲ تا ۱۸۲۳ تصنیف گشته است و نخستین اجرای آن برمی گردد به تاریخ بیست و پنجم اكتبر همان سال كه خود آهنگساز در نقش رهبر اركستر نقش ایفا كرد. این نكته نیز بسیار حائز اهمیت است كه اورتور Eurqanthe در حدود ۱۱۳ سال پیش به رهبری «والتر دارموش» در مجموعه كارنگی هال و توسط اركستر سمفونیك نیویورك اجرا شد.
می توان گفت كه این قطعه اغلب سازهای موجود در یك اركستر بزرگ را طلب می كند. سازهایی كه در اجرای این اثر به كار می روند عبارتند از: دوفلوت، دو ابوا، دوكلارینت، دو فاگوت، چهار هورن، دو ترومپت، سه ترومبون، تیمپانی و البته مجموعه كامل سازهای زهی شامل بر دو گروه ویولن اول و ویولن دوم، گروه آلتوها، گروه ویلنسل ها و بالاخره گروه كنترباس های غول پیكر.
لازم به ذكر است كه Eurqnanthe درواقع اپرایی است در سه پرده كه در كنسرت اركستر سن پیترزبورگ تنها اولین قطعه این اپرا كه اورتور نام دارد اجرا می شود. البته این سنتی است بسیار دیرینه. در واقع اورتور قطعه ای است اغلب سازی بدون حضور خوانندگان كه در ابتدای هر اپرا قرار می گیرد و شنوندگان و حضار را در جریان حال و هوا وفضای اپرایی كه قرار است بزودی بشنوند می گذارد. درواقع اورتور اپرا نقش مهم و تعیین كننده ای در موقعیت یا شكست یك اپرا ایفا می كند و نتیجتاً آهنگسازان توجه ویژه ای در تصنیف اورتور مبذول می داشتند تا جایی كه اورتور به یكی از قطعات برجسته هر اپرا بدل گشته و حتی به طور جداگانه قابل اجرا است. چه بسا اپراهایی كه امروزه به كلی به دست فراموشی سپرده شده اند اما همچنان اورتور آنها در برنامه اركسترهای معتبر جهان جای دارد.
آنتونین دورژاك و كنسرتو ویولن اش
دورژاك به تاریخ هشتم سپتامبر سال ۱۸۴۱ در بوهمیا چشم به جهان گشود و در روز نخست از ماه مه در سال ۱۹۰۴ درگذشت؛ مرگ وی در شهر پراگ رخ داد. كنسرتو ویولن دورژاك در گام لامینور نوشته شده است. تصنیف این اثر بین ماههای جولای و سپتامبر سال ۱۸۷۹ صورت گرفته است. البته دورژاك یك سال بعد مجدداً این اثر را بازنویسی و ویرایش كرد و در سال۱۸۸۲ آخرین تصحیحات اش را انجام داد. یك سال بعد از آن این قطعه برای نخستین بار در شهر پراگ به اجرا درآمد. یازده سال پس از این واقعه، مجموعه كارنگی هال میزبان این اثر بود كه در این كنسرت «هنری مارتیو» در نقش تكنواز ویولن ظاهر گشت.
دورژاك در حین تصنیف كنسرتو ویولن خود از راهنمایی ها و پیشنهادات ارزنده ویولنیست بزرگ مجار یعنی «یوزف یواخیم» بهره های بسیار برد. به این ترتیب حاصل كار بسیار درخور توجه از آب درآمد. ویژگی های منحصر به فرد این اثر باعث شده اند تا اهمیت آن تا حد آثار جاودان در این ژانر، برسد؛ یعنی كنسرتو ویولن هایی كه توسط بزرگانی چون مندلسون، چایكوفسكی و بروخ تصنیف گشته اند.
خصیصه های شاخص این اثر موجب شده كه به جهاتی آن را با كنسرتو ویولن از یوانس برامز مقایسه كنند، گرچه میان این دو اثر تفاوت های چشمگیری وجود دارد اما اگر در بررسی این دو كنسرتو دقت نظر ویژه ای كه به راستی لازمه این كار است به خرج داده شود، اهمیت این كار و به طور كلی وجه ضرورت این گونه مقایسه ها مشخص خواهد شد.
یان سیبلیوس و سمفونی دوم اش
سیبلیوس به تاریخ هشتم دسامبر سال ۱۸۶۵ در فنلاند به دنیا آمد و پس از سپری كردن عمری به واقع پربار در سن نودویك سالگی به تاریخ بیستم سپتامبر سال ۱۹۵۷ در هلسینكی دار فانی را وداع گفت و جهان موسیقی را در سوگ خود نشاند.
سمفونی شماره دو سیبلیوس میان سالهای ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ به رشته تحریر درآمده است و در همان سالی كه تصنیف اش به پایان رسید به مورد اجرا قرار گرفت. طبق روال آن دوران، آهنگساز شخصاً رهبری اجرای این اثر را برعهده گرفت.
اركستری كه این سمفونی برای اجرا طلب می كند تفاوت چندانی با اركستر قطعه نخست كنسرت ماه جاری اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ، یعنی اورتور اپرای Eurqanthe اثر وبر ندارد، به غیر از یك تفاوت و آن اضافه شدن ساز توبا، یعنی بزرگترین و بم ترین ساز از گروه سازهای بادی برنجی است.
درواقع سیبلیوس پس از دریافت كمك های مالی از سوی دولت در سال ۱۸۹۷ توانست وقت و انرژی خود را بر روی آثاری كه شخصاً می پسندید و سفارش دهنده ای نداشتند، متمركز كند. طبیعی است كه اگر اثر خاصی از سوی شخص یا ارگانی به یك آهنگساز سفارش داده شود، وی بنابر خواسته های سفارش دهنده موظف به رعایت بسیاری از اصول و قواعد بی ربط و بازدارنده و حتی گاهی مخرب خواهد شد و در نتیجه حاصل كار معمولاً اثر ماندگاری نخواهد بود بلكه تنها شخص یا ارگان سفارش دهنده با اجرای آن قطعه موسیقی به مقاصد خیر یا شر خود خواهند رسید. اما دست كم سمفونی های سیبلیوس در این مغاك گرفتار نیامده اند. آنها محصول اداره و نظر شخصی آهنگساز و از جمله برجسته ترین آثار وی می باشند.
البته سمفونی های سیبلیوس گرچه دارای شاخص های والای موسیقایی هستند و از ابتدای پیدایششان همواره مورد توجه متخصصان موسیقی بوده اند اما هیچگاه آن محبوبیتی كه لایق آن بودند را كسب نكردند تا اینكه لئونارد برنشتاین فقید با درك و توان حیرت انگیز خود اجرای سری كامل سمفونی های سیبلیوس در برنامه كاری اركستر فیلارمونیك نیویورك قرار داد و خود شخصاً در رأس اجرای این آثار در مقام رهبر اركستر قرار گرفت و حاصل كار گنجینه ای بود كه به شنوندگان ارائه شد. از آن هنگام تا زمان حاضر سمفونی های سیبلیوس از محبوبیت ویژه ای برخوردار گشته اند و در برنامه های اركسترهای معتبر جهان جای گرفته اند. این سنت را نیز اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ در كارنگی هال ادامه خواهد داد تا باری دیگر آوای سرزمین فنلاند در نقطه ای دور دست و دریكی از معتبرترین تالارهای موسیقی جهان طنین افكند و مردمان اروپای شمالی باری دیگر به اسطوره موسیقی میهنشان افتخار كنند.

بابك بزرگیان

وبگردی
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید !
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید ! - به فرض محال که اطلاعات مردم مورد سوءاستفاده کشورهای دیگر قرار بگیرد، برای‌شان پیامد امنیتی مستقیمی ندارد. بسیاری از کاربران ایرانی در تلگرام به دریافتن و فرستادن اخبار و طیفی از جوک‌ها (از سیاسی گرفته تا خانوادگی) می‌پردازند. این مسائل هم برای کشورهای دیگر اهمیتی ندارد (البته اگر از تحلیل محتوا و کاربردهای بعدی‌شان بگذریم) و نمی‌تواند پیامد مستقیمی برای کاربر ایرانی داشته باشد. اما همین اطلاعات چنانچه…
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم !
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم ! - روغن های نباتی را خوب بشناسید. سخنان یک تولید کننده سابق روغن نباتی.
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!