در «شبیه نور» چه می‌گذرد؟/شبیه‌خوانان و اشک تماشاگران - تسنیم

فرهنگی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم،‌ هنوز آفتاب کاملاً غروب نکرده که محوطه پردیس تئاتر تهران آرام‌آرام رنگ دیگری به خود می‌گیرد. خانواده‌ها یکی پس از دیگری وارد مجموعه می‌شوند؛ کودکانی که با کنجکاوی چشم به لباس‌های رنگارنگ شبیه‌خوانان دوخته‌اند، نوجوانانی که با تلفن همراه لحظه‌ها را ثبت می‌کنند و سالمندانی که پیش از آغاز مجلس، زیر لب ابیاتی آشنا را زمزمه می‌کنند.

اندکی بعد، نخستین آوای موسیقی تعزیه سکوت فضا را می‌شکند و میدان، بی‌آنکه پرده‌ای بالا برود، به صحنه‌ای برای روایت عاشورا بدل می‌شود. اینجا «شبیه نور» تنها یک اجرای آیینی نیست؛ روایتی است که هر شب، تاریخ را از دل نسخه‌های کهن بیرون می‌آورد و پیش روی مخاطب امروز قرار می‌دهد. پیام لامین یامال به لیانا شریفیان نوازنده ایرانی

تعزیه‌ای که از میان مردم جان می‌گیرد

تعزیه، هنری است که بیش از هر چیز با حضور مردم معنا پیدا می‌کند؛ هنری که دیوار میان بازیگر و تماشاگر را از میان برمی‌دارد و روایت را درست در چند قدمی مخاطب شکل می‌دهد.

در «شبیه نور» نیز همین نزدیکی، نخستین ویژگی‌ای است که به چشم می‌آید. تماشاگران تنها نظاره‌گر یک اجرا نیستند، بلکه بخشی از فضایی می‌شوند که در آن شبیه‌خوان، اسب، نوای طبل و شیپور و حرکت بازیگران، همگی در کنار یکدیگر واقعه‌ای را بازآفرینی می‌کنند که قرن‌هاست در حافظه فرهنگی ایرانیان زنده مانده است.

وقتی بازیگران وارد میدان اجرا می‌شوند، سکوتی کوتاه بر محوطه حاکم می‌شود؛ سکوتی که چند لحظه بعد با نخستین مصرع شبیه‌خوان شکسته می‌شود. دیگر خبری از فاصله میان بازیگر و تماشاگر نیست. همه در یک حلقه قرار گرفته‌اند؛ حلقه‌ای که در آن، روایت کربلا نه از پشت پرده، بلکه در چند قدمی چشم مخاطب جان می‌گیرد.

پنج دوره برگزاری؛ مسیری که ادامه پیدا کرده است

«شبیه نور» امروز به پنجمین دوره برگزاری خود رسیده است؛ رویدادی که نخستین دوره آن در پردیس تئاتر تهران آغاز شد، سپس دو دوره در تماشاخانه ایرانشهر برگزار شد و اکنون در سال 1405، سومین سال حضور خود را در فضای محیطی پردیس تئاتر تهران تجربه می‌کند.

همین استمرار، مهم‌ترین ویژگی این رویداد به شمار می‌رود. در روزگاری که بسیاری از برنامه‌های مناسبتی به چند اجرای محدود ختم می‌شوند، …