پتک بر پاتوق؛ چه کسی جدول‌های خیابان شیخ سنایی را شبانه تخریب کرد؟ + فیلم و عکس

ساعت از نیمه شب گذشته بود که سکوت سنگین شبانه خیابان سنایی تهران با صدای پی‌درپی و مهیب ضربات پتک بر بتن و سیمان شکست. ساکنانی که سراسیمه از خواب بیدار شدند و از پنجره خانه‌هایشان به خیابان نگاه کردند، با صحنه عجیبی مواجه شدند، گروهی در تاریکی شب، بدون اعلام قبلی اما با جدیتی تمام، در حال درهم‌کوبیدن و تخریب جدول‌های کنار باغچه‌ها و پیاده‌روها بودند؛ نقطه‌ای دقیقا روبه‌روی کافه‌های محبوب این راسته.

صبح روز بعد، آن چه از این یورش شبانه بر جای ماند، چیزی جز بتن‌های شکسته، خاکسترهای سیمان و پیاده‌رویی ویران نبود. این اتفاق که در شب گذشته رخ داده، موجی از ابهام و نگرانی را میان اهالی، کسبه و جوانانی که این خیابان را مامن روزمرگی‌های خود کرده بودند، برانگیخته است. پرسش اصلی این است که مسبب این خرابی‌های شبانه کیست؟ شهرداری منطقه، نیروهای خودجوش، یا جریانی سازمان ‌یافته که هویتش هنوز در هاله‌ای از ابهام است؟ و از همه مهم‌تر، هزینه بازسازی این اموال عمومی اکنون بر عهده چه کسی خواهد بود؟

ردپای «پاتوق‌زدایی» در راسته‌های فرهنگی شهر

خیابان سنایی در قلب تهران، طی سال‌های اخیر به یکی از شریان‌های حیاتی زیست فرهنگی پایتخت تبدیل شده است. باغچه‌ها و لبه‌های جدول‌های این خیابان، بیش از آنکه صرفا بخشی از مبلمان شهری باشند، به محلی برای نشستن، گپ زدن و نفس تازه کردن جوانانی بدل شده بودند که برای ساعاتی می‌خواستند فارغ از تمام دغدغه‌های سنگین سیاسی، بحران‌های اقتصادی و فشارهای روزمره، کنار هم قهوه بنوشند و دیالوگ برقرار کنند.

یکی از افرادی که خانه‌اش دقیقا روبه‌روی محل تخریب قرار دارد، فضای آن شب را این‌گونه توصیف می‌کند: «نیمه‌شب با صدای وحشتناک ضربه‌های پتک از خواب پریدم. ابتدا فکر کردم کارگران شهرداری در حال عملیات عمرانی هستند، اما وقتی از پنجره نگاه کردم، متوجه شدم افرادی با عجله جدول‌های روبه‌روی خانه و دقیقا مجاور کافه‌ها را متلاشی می‌کنند.»

این تخریب فیزیکی، در ابعادی وسیع‌تر، به باور بسیاری از تحلیل‌گران شهری، بخشی از سناریوی نانوشته «پاتوق‌زدایی» از فضاهای عمومی است. تلاشی برای حذف هر نقطه‌ای که پتانسیل تجمع، گفت‌وگو و شکل‌گیری یک زیست جمعی مستقل را دارد.

…