آسبادهای خراسان جنوبی؛ باد در آستانه جهانی شدن - تسنیم

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، باد در خراسان جنوبی فقط پدیده‌ای طبیعی نیست؛ قرن‌هاست که بخشی از زندگی مردم این سرزمین را ساخته است. در پهنه‌ای که خشکی و کم‌آبی، زندگی را دشوار کرده، مردمان شرق ایران از نیروی باد برای چرخاندن سنگ آسیاب و تأمین نان زندگی بهره گرفته‌اند و سازه‌هایی را بنا کرده‌اند که امروز به یکی از مهم‌ترین پرونده‌های میراث فرهنگی کشور برای ثبت جهانی تبدیل شده است.

آسبادهای خراسان جنوبی، سازه‌هایی خشتی، چوبی و سنگی هستند که با مهندسی متناسب با اقلیم منطقه ساخته شده‌اند. این بناها تنها یک آسیاب قدیمی نیستند؛ بخشی از یک نظام اقتصادی و اجتماعی بوده‌اند که در آن، باد، گندم را به آرد و آرد را به نان تبدیل می‌کرد و چرخه‌ای از تولید، اشتغال و زندگی را در روستاهای شرق کشور شکل می‌داد.

حالا پس از سال‌ها خاموشی بسیاری از این سازه‌ها، آسبادهای خراسان جنوبی در مسیر تازه‌ای قرار گرفته‌اند؛ مسیری که مقصد آن فهرست میراث جهانی یونسکو است.

خراسان جنوبی؛ قلب آسبادهای ایران

خراسان جنوبی بیش از 70 درصد آسبادهای شناسایی‌شده ایران را در خود جای داده است. تمرکز اصلی این سازه‌ها در شهرستان‌های نهبندان و درمیان است؛ هرچند در شهرستان‌هایی مانند بیرجند نیز نمونه‌هایی از آسبادها وجود دارد.

در شهرستان درمیان، بیش از یکصد آسباد شناسایی شده که بیش از 60 مورد آن در شهر طبس مسینا قرار دارد. همین گستردگی باعث شده این استان نقشی تعیین‌کننده در پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران داشته باشد؛ پرونده‌ای که به صورت مشترک میان خراسان جنوبی، خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان دنبال می‌شود.

سید احمد برآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، با اشاره به جایگاه استان در این پرونده می‌گوید بیش از 70 درصد آسبادهای ایران در خراسان جنوبی قرار گرفته و بخش قابل توجهی از آنها در شهرستان‌های نهبندان و درمیان متمرکز است.

به گفته او، طی یک سال گذشته اقدامات گسترده‌ای برای تکمیل پرونده، مرمت و احیای آسبادها و آماده‌سازی سایت‌های شاخص انجام شده است.

سه گام حیاتی تا یونسکو

مسیر ثبت جهانی آسبادها اما تنها به تهیه پرونده و مستندسازی محدود نمی‌شود. آزادسازی حریم، رفع معارض‌ها و مرمت اصولی سازه‌ها از مهم‌ترین اقداماتی …