پلکانِ هجرت؛ بازخوانیِ وقایع در پرتوِ آیات وحی - تسنیم

فرهنگی

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: پس از نزدیک به ده سال دعوت، آزار مشرکان چنان شدت گرفته بود که مسلمانان مکه در تنگنای سختی زندگی می‌کردند. پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌ برای اینکه اسلام جایی امن و پایداری بیابد، هر سال در موسم حج با قبایل گوناگون دیدار می‌کردند و آن‌ها را به اسلام فرا می‌خواندند؛ اما بیشتر قبیله‌ها پاسخ منفی می‌دادند و پیامبر را تنها می‌گذاشتند. در همین ایام، 6 نفر از اهل یثرب (از قبیله خزرج) که سخنان پیامبر را شنیده بودند، ایمان آوردند و به شهر خود بازگشتند و خبر دعوت او را با خود بردند. اهالی یثرب از همسایگی با یهود، نشانه‌های پیامبر موعود را شنیده بودند و همین شناخت، زمینه را آماده کرد که سال‌های بعد گروه‌های بزرگ‌تری برای دیدار پیامبر به مکه بیایند. یثرب که دو قبیله پرجمعیت «اوس» و «خزرج» را در خود جای داده بود، برای پیامبر امید تازه‌ای شد؛ امیدی که سرآغاز هجرت و تشکیل نخستین حکومت اسلامی را رقم زد. سه آیه‌ای که به بهانه هجرت پیامبر (ص) نازل شد

 بیعت عقبه اول: نخستین هم‌پیمانی یثربیان با پیامبر

سال دوازدهم بعثت، در ایام حج، دوازده نفر از یثربیان (ده نفر از خزرج و دو نفر از اوس) در محلی به نام «عقبه» که در منا قرار دارد، با پیامبر دیدار کردند و اسلام آوردند. پیامبر از آنان پیمان گرفت که به خدا شرک نورزند، دزدی نکنند، زنا نکنند، فرزندان خود را نکشند، به کسی بهتان نزنند و در کارهای نیک از پیامبر نافرمانی نکنند. این بیعت که به «بیعت عقبه اول» مشهور شد، پایه‌های اسلام را در یثرب محکم و راه را برای گسترش دعوت باز کرد. پیامبر پس از این دیدار، «مصعب بن عمیر» را همراه این گروه به یثرب فرستاد تا قرآن را به مردم بیاموزد و آنان را به اسلام دعوت کند. مصعب با تلاش و پشتکار فراوان توانست افراد زیادی را به اسلام درآورد؛ حتی «سعد بن معاذ» و «اسید بن حضیر» که از بزرگان اوس بودند، به دست او مسلمان شدند. یثرب که سال‌ها میان دو قبیله اوس و خزرج جنگ و خونریزی را پشت سر گذاشته بود، کم‌کم زیر پرچم اسلام به آرامش رسید و دل‌ها به هم نزدیک شد.

 بیعت عقبه دوم: پیمانی بزرگ‌تر با شروط روشن

سال سیزدهم بعثت گروهی از یثربیان در همان مکان عقبه با پیامبر بیعت بستند که به «بیعت عقبه دوم» مشهور شد. این بار، بنا بر گزارش مشهور، …