من فحش می دهم پس هستم/ خواست سلطه در نسبت دادن توهین به دیگری/ برچسب‌زنی روشنفکران تحکیم سلطه خشونت آمیز می انجامد

 گروه اندیشه: محسن جافر، پژوهشگر، در مقاله ای که در اختیار خبرگزاری خبرآنلاین قرار داده، پدیده توهین در حوزه روشنفکری ایران را نقد کرده است. این مطلب با استناد به نظریه «کلمات کشنده» ژیزل ساپیرو و مفهوم خشونت نمادین، برچسب‌زنی و توهین در کلام روشنفکران—مانند به‌کارگیری واژه «شیاد»—را ارزیابی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که چنین تعابیر طردکننده‌ای، نه‌تنها به طرد دیگری و حذف تعاملات اجتماعی می‌انجامند، بلکه بر پایه نظریه «ارتباط بدون خشونت» مارشال روزنبرگ، حاکی از قضاوت، سرکوب احساسات و حسرت‌های ناخودآگاه گوینده از یک زندگی نازیسته‌اند که در نهایت به بازتولید نظام خشونت منتهی می شود. جافر در مقابل، خواستار به کارگیری راهکار عبور از این شرطی‌سازی فرهنگی و خشونت کلامی، تمرین «اصل توجه»، شناخت نیازهای واقعی و گرایش به ارتباطی صلح‌آمیز و انسان‌محور معرفی می‌شود. این مطلب را در ادامه می خوانید:

****

«کلماتی وجود دارند که هم چون اتاق گاز کشنده می شوند.» این جمله از « سیمون دوبووار» یادآورِ فرانسه اشغال شده توسط نازی های آلمانی است.  بخشی از روشنفکرها و نویسنده های آن روزهای فرانسه دستگاه سرکوب و خشونت نازی ها را در جهت حذف صداهای مخالف اشغال کشور همراهی می کنند. محسن جافر

آیا به واقع " کلمات کُشنده " می شوند؟ این عنوانی است که " ژیزل ساپیرو" جامعه شناس فرانسوی برای چاپ کتاب خود انتخاب می کند. کتابِ ساپیرو شرح و معرفِ زبان و گفتارِ روشنفکری در زمان بحران است. او اشاره می کند کلمه ها بارِ حقوقی، اخلاقی و معنایی دارند و روشنفکر و نویسنده بهتر است نسبت به پیامدِ گفته ها و نوشته های خود در جامعه هشیار باشد.

ساپیرو استدلال می کند تاثیرِ زبان روشنفکر با هدف حذفِ دیگری، هم دستی با قدرت نمادین و سلطه و تحمیل گفتمان غالب خود در سه مرحله " انحصار گفتاری"، " هویت سازیِ طرد کننده " و " انسان زدایی( تحقیر و برچسب زنی ) " اتفاق می افتد. از این منظر تحلیل مصاحبه ای که در آن توهین به اوج می رسد قابل تحلیل است.

در یک مصاحبه که در آن افراد حاضر، طبقه روشنفکر، فرهنگی و یا به اصطلاح کتاب خوان را نمایندگی می کردند شخصِ مصاحبه شونده چندی از متفکرین و نویسنده های معاصرِ ایران را دروغگو، شیاد و... می خواند.

 به نظر …