
جواد ابویی – لندن
حرف از بریتانیا که میشود، خیلیها یاد برج ساعت، هوای بارانی و آن تصاویر اتوکشیده دانشگاههای چندصدساله میافتند. اما اگر پرده تبلیغات پرزرقوبرق مؤسسات را کنار بزنید، زیر این ظاهر خوشرنگولعاب، یک حسابوکتاب سرد انگلیسی میبینید که عدد و رقمهایش هوش از سر آدمی میبرد.
آموزش عالی برای بریتانیا دیگر فقط درس و بحث نیست؛ یک تجارت پرسود و زنده است. در سال تحصیلی ۲۰۲۴/۲۵ حدود ۶۸۶ هزار دانشجوی خارجی—معادل ۲۴ درصد کل صندلیها—در این کشور درس میخواندهاند. این رقم که از اوج نزدیک به ۷۵۹ هزار نفری سالهای پیش پایین آمده، حکایت از آن دارد که یا دستاندازهای پذیرش بلندتر شده یا خریداران این کالا دیگر مثل سابق تن به پرداخت این بهای گزاف نمیدهند. با این حال، ورودیهای همین سال تحصیلی رقمی در حدود ۴۰.۴ میلیارد پوند سود خالص ته جیب بریتانیاییها میگذارند؛ یعنی ۱.۵ درصد از کل تولید ناخالص داخلی کشور.
در این میان، شهریه سالانه دانشجوی خارجی بین ۲۰ تا ۶۰ هزار پوند است؛ یعنی تا چهار برابر بیشتر از دانشجوی بومی. البته هزینه تحصیل در بریتانیا مطلقاً ارزان نیست، اما در مقایسه با غولهایی مثل آمریکا با هزینههای کمرشکنتر، معقولتر به نظر میرسد. با این حال، رویای بورسیه سرابی بیش نیست؛ ۹۰ درصد دانشجویان بینالمللی بدون حتی یک پوند فاند تحصیل میکنند و تمام خرج تحصیل یا از جیب خودشان است یا بر دوش خانوادههایشان. بورسیههای دولتی و کامل مثل «شوینینگ» (Chevening Scholarship) با پوشش سالانه تنها ۱۳۰۰ تا ۱۶۰۰ نفر در کل جهان و «کامانولث» (Commonwealth Scholarship) با حدود ۸۰۰ سهمیه، آنقدر محدود …









![[کامران نرجه] ذینفعان تأمین اجتماعی صبور باشند](/news/u/2026-08-23/ettelaat-n4nc3.jpg)


