تا پیش از این، فقط روال مورد انتظار جامعه در مورد سیگار کشیدن زنان، پیرزنها و زنان مسن بود؛ اما الان رفته رفته خود را به عنوان روال عادی برای همه سنین نشان میدهد. به راستی چه اتفاق و تحولی در جامعه رخ داده است؟ به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، آمارهای رسمی اما تصویر دقیقتری از این تحول عجیب ترسیم میکنند. بر اساس پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر (STEPS) در سال ۱۴۰۰، شیوع مصرف سیگار کاغذی در زنان ایران تنها ۰٫۷۷ درصد است، در حالی که مصرف قلیان در میان زنان به ۳٫۶۴ درصد میرسد. این یعنی بخش قابلتوجهی از آنچه در خیابانها و جمعهای دوستانه به چشم میآید، نه سیگار کلاسیک، بلکه قلیان است که بهعنوان رفتاری اجتماعیتر و کمتر «ممنوع» ادراک میشود. مقایسه همین پیمایش با دادههای سال ۱۳۹۵ نشان میدهد که مصرف دخانیات در زنان حدود ۱۱ درصد و در مردان حدود ۳ درصد افزایش یافته است. این افزایش در گروههای سنی جوانتر بسیار پررنگتر است. مصرف روزانه سیگار در زنان ۱۸ تا ۲۴ ساله از ۰٫۱ درصد در سال ۱۳۹۵ به ۰٫۲۹ درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده؛ رشدی نسبی نزدیک به ۱۹۰ درصد. در گروه سنی ۲۵ تا ۳۴ سال نیز افزایش نسبی مصرف دخانیات در زنان حدود ۸۹ درصد گزارش شده است. این آمارها، همان چیزی است که «عادیشدن» را در چشمها و فضاهای عمومی رقم میزند. در ماورای اعداد اما در پشت این اعداد، چه روایتهایی جریان دارد؟ اگر از نزدیک نگاه کنیم، شاید یک دختر جوان را ببینیم که سیگار را نه برای لذت، که برای اعلام بودنش روشن میکند. سیگار در دستان او، گاهی فریادی خاموش علیه کلیشههاست، گاهی تلاشی برای همنشینی با جهانی که میگوید «تو هم میتوانی». بسیاری از زنان تحصیلکرده، آن را نشانه مدرنیته و برابری با مردان میدانند. در این میان، خیلیها هم هستند که شبهایی را با دود سیگار پر میکنند تا شاید سنگینی سکوت خانهای پرتنش را سبکتر کنند. سیگار برایشان یک نفس عمیق در هوای گرفته رابطههاست. تحقیقات کیفی نشان میدهد که فشارهای روانی، تعارضات خانوادگی، طلاق والدین و محدودیتهای …
