گروه اقتصاد: مشکل ناترازی بنزین در ایران را نمی توان تنها با افزایش ظرفیت تولید پالایشگاه ها یا واردات بیشتر سوخت رفع کرد. اصل ماجرا به رشد بی وقفه تقاضا و استفاده ناکارآمد از منابع بازمی گردد؛ به بیانی ساده، وضعیت فعلی مانند پر کردن مخزنی است که از چندین نقطه نشت دارد.
عوامل مختلفی مانند خودروهای با مصرف سوخت بالا و فرسوده، کمبود سیستم حمل ونقل عمومی کارآمد، عدم بهره برداری از ظرفیت CNG، عدم نوسازی ناوگان حمل ونقل و قاچاق ناشی از اختلاف قیمت سوخت با کشورهای همسایه، در کنار هم باعث شده اند منابع کشور هر سال بیشتر هدر بروند. بنابراین اگر تنها سیاست گذاری ها بر افزایش عرضه متمرکز شود و اصلاح تقاضا جدی گرفته نشود، ناترازی بنزین به جای کاهش، تشدید خواهد شد. اسقاط خودرو؛ حلقه گم شده نوسازی ناوگان
تجدید ساختار ناوگان حمل ونقل مستلزم تطابق خروج خودروهای فرسوده با ورود خودروهای جدید است؛ اما روند اسقاط خودروها طی سال های اخیر با نیاز کشور بسیار فاصله داشته است.
طبق آمار سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در سال ۱۳۹۸ از مجموع ۷۵۸ هزار خودروی وارد شده به چرخه مصرف، تنها ۷ هزار دستگاه اسقاط شد. این رقم در سال های بعد نیز افزایش بسیار محدودی داشته و همچنان با هدف گذاری سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه در برنامه توسعه اختلاف چشمگیری دارد. حتی با افزایش تولید و واردات خودرو، اگر خودروهای فرسوده از چرخه خارج نشوند، میانگین مصرف سوخت بالا باقی خواهد ماند.
ناوگان فرسوده؛ عامل اصلی اتلاف سوخت
یکی از دلایل مهم افزایش مصرف سوخت در کشور، تعداد بالای وسایل نقلیه فرسوده است. طبق آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، از حدود ۴۱ میلیون وسیله نقلیه موجود، نزدیک به ۲۲ میلیون دستگاه در وضعیت فرسودگی قرار دارند.
این ناوگان شامل انواع خودروهای سواری، موتورسیکلت ها، وانت ها، کامیون ها و اتوبوس ها می شود. مصرف سوخت این وسایل نقلیه در مقایسه با استانداردهای جهانی چندین برابر بیشتر است و همین امر باعث هدر رفتن منابع سوخت می شود. برای مثال، خودروهای کم مصرف جهانی در هر ۱۰۰ کیلومتر حدود ۳ تا ۵ لیتر بنزین مصرف می کنند، …
