هفته دولت فرصتی برای مرور کارنامه دستگاههای اجرایی و ارزیابی مسیری است که دولت در یک سال گذشته طی کرده است. در حوزه سیاست خارجی، دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود، سیاست همسایگی و توسعه روابط با کشورهای پیرامونی را در شمار اولویتهای اصلی قرار داد؛ رویکردی که در ادامه با راهاندازی دیپلماسی استانی، تلاش برای گسترش همکاریهای اقتصادی و تقویت ارتباط با کشورهای منطقه همراه شد. مرور عملکرد یکسال گذشته وزارت امور خارجه نشان میدهد دستگاه دیپلماسی تلاش کرده است روابط خارجی ایران را از سطح رایزنیهای سیاسی فراتر برده و ظرفیتهای اقتصادی، استانی و مردمی را نیز وارد این عرصه کند.
همسایگان در اولویت دیپلماسی
یکی از مهمترین محورهای سیاست خارجی دولت چهاردهم، توجه ویژه به کشورهای همسایه و محیط پیرامونی ایران بود. این سیاست بر این نگاه استوار شد که تأمین امنیت و منافع ملی ایران، در کنار روابط با قدرتهای بزرگ، نیازمند داشتن روابطی باثبات و رو به گسترش با کشورهای اطراف است.
در همین راستا، وزارت امور خارجه در یک سال گذشته تلاش کرد سطح تعاملات سیاسی با کشورهای همسایه را افزایش دهد و در کنار مسائل سیاسی و امنیتی، موضوعاتی مانند تجارت، ترانزیت، انرژی، گردشگری و ارتباطات مردمی را نیز در روابط دوجانبه پررنگتر کند.
این رویکرد در روابط ایران با کشورهایی همچون عراق، ترکیه، پاکستان، افغانستان، جمهوری آذربایجان و کشورهای آسیای مرکزی و همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس دنبال شد.
در واقع، سیاست همسایگی دولت چهاردهم را میتوان تلاشی برای تبدیل موقعیت جغرافیایی ایران به یک ظرفیت سیاسی و اقتصادی دانست؛ ظرفیتی که در صورت فعال شدن میتواند علاوه بر کاهش تنشهای منطقهای، زمینه را برای افزایش تجارت و همکاریهای اقتصادی فراهم کند.
وقتی دیپلماسی از پایتختها فاصله گرفت
یکی از اقدامات متفاوت وزارت امور خارجه در این دوره، اجرای ایده «دیپلماسی استانی» بود؛ طرحی که هدف آن استفاده از ظرفیت استانهای کشور در توسعه روابط خارجی است.
استانهای مرزی ایران، بهویژه، سالها با کشورهای همجوار خود ارتباطات اقتصادی و اجتماعی داشتهاند. با این حال، بخش قابل توجهی از این ظرفیتها کمتر در چارچوب رسمی سیاست خارجی مورد استفاده قرار گرفته بود.
دولت چهاردهم تلاش …
