مریم نباتی: میان کوچههای پرهیاهوی عودلاجان، خانهای ایستاده که دیوارهایش خاطرات یک دوره پرالتهاب از تاریخ معاصر ایران را در خود نگه داشته است. خانهای که روزگاری محل زندگی مردی بود که صدای مخالفت و اندیشههایش در مجلس طنینانداز شد. پشت پنجرههای ارسی و میان آجرهای قدیمی این عمارت، روایت زندگی سیدحسن مدرس جریان دارد، مردی که سیاست را در همین خانه زیست و بخشی از تاریخ ایران را پشت همین دیوارها رقم زد.
قدم زدن در کوچه شهید جاویدی، جایی که این خانه در آن قرار دارد، شبیه ورق زدن صفحات قدیمی تهران است. عودلاجان در دوره قاجار و سالهای آغازین پهلوی، یکی از محلههای مهم پایتخت به شمار میرفت، محلهای که خانههای بزرگان، رجال سیاسی، چهرههای فرهنگی و اجتماعی را در خود جای داده بود. با وجود تغییرات گسترده شهری، هنوز بناهایی در این محله باقی ماندهاند که بخشی از هویت تاریخی تهران را حفظ کردهاند و خانه مدرس یکی از مهمترین آنهاست.
خانهای که با حقوق مجلس خریداری شد
داستان این خانه با زندگی یکی از تاثیرگذارترین چهرههای سیاسی ایران پیوند خورده است. سیدحسن مدرس در سالهای حضورش در مجلس شورای ملی، خانهای در نزدیکی محل فعالیتهای سیاسی خود میخواست. روایتها میگویند او با پسانداز حقوق سالهای نمایندگی و کمک گرفتن از قرض، این خانه را در گذر میرزامحمود وزیر خریداری کرد. این خانه بعدها نه فقط محل زندگی او و خانوادهاش، بلکه محلی برای دیدارها و گفتوگوهای سیاسی و اجتماعی شد.
از حدود سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۵، که این عمارت محل رفتوآمد خانواده مدرس و برخی چهرههای سیاسی آن دوره بود دیوارهای خانه شاهد روزهایی بود که بحثهای سیاسی، دغدغههای اجتماعی و تصمیمهای مهم در فضای آن شکل میگرفت. پس از شهادت مدرس، خانه سالها متروک ماند و به مرور زمان آسیب دید، اما سرنوشت آن به فراموشی ختم نشد. در سال ۱۳۹۳ این بنا خریداری شد و عملیات مرمت و احیای آن آغاز شد. در جریان مرمت درختان قدیمی این خانه از بین رفت و به جایش از گلدانهای شمعدانی استفاده کردند. دو سال بعد، خانهای که در آستانه نابودی قرار داشت، با عنوان «خانهموزه مدرس» به روی مردم گشوده شد تا بخشی از زندگی، اندیشه و زمانه این شخصیت تاریخی را روایت کند.
امروز این مجموعه علاوه بر نمایش فضاهایی از زندگی …
