اربعین با ایجاد همبستگی متقابل، تزریق شجاعت و غیرت، بیدارسازی استراتژیک و تعمیق بصیرت و ولایتمداری، بستر لازم را برای تبدیل «انسجام ملی درون مرزها» به «انسجام فراملی امت اسلامی» فراهم میآورد و راه هرگونه نفوذ دشمنان در عقدهدار کردن جامعه دینی را مسدود میکند.
نوشتار پیشرو، با تکیه بر آموزههای نهجالبلاغه، بهویژه خطبه بیستوهفتم، میکوشد این پرسش را بررسی کند که چگونه میتوان میان هشدارهای امیرالمؤمنین(ع) درباره آسیبهای جامعه دینی و کارکردهای اجتماعی و سیاسی اربعین پیوند برقرار کرد.
علی فضلی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با این رویکرد، اربعین را صرفاً یک اجتماع مذهبی نمیداند، بلکه آن را ظرفیتی برای تقویت انسجام اجتماعی، ارتقای هوشیاری جمعی، مقابله با تفرقه و بازسازی سرمایه معنوی جامعه اسلامی تحلیل میکند.
علی فضلی،
مدیر گروه عرفان و معنویت
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
تمرین عملی برای تشکیل «امت واحده»
عامل بنیادین در نگهداشت جامعه دینی از شر توطئههای دشمنان داخلی و خارجی، «مسئولیتپذیری و انسجام ملی» آحاد مردم است. راهبرد نفوذ، گسترش و نمایش این انسجام در تراز جهانی، چیزی جز حضور میلیونی آزادیخواهان در پیادهروی اربعین نیست. اربعین تنها یک مناسک مذهبی نیست، بلکه «مانور سالانه انسجام فراملی» و تمرین عملی عبور از مرزهای جغرافیایی به سوی تشکیل «امت واحده» است.
برای درک چرایی این پدیده و کارکرد آن در خنثیسازی توطئهها، باید به کالبدشکافی جامعه دینی از منظر امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه نگریست. از آنجایی که پیوند عمیق و راهبردی میان «پدیده عظیم اربعین حسینی» با «مفهوم انسجام اجتماعی» و «امنیت پایدار» وجود دارد، میتوان برای تبیین این رابطه، از آسیبشناسیهای سیاسی-اجتماعی مندرج در خطبه ۲۷ نهجالبلاغه بهره برد.
هوشیاری جمعی پایه امنیت جامعه دینی
حضرت امیرالمؤمنین(ع) در خطبه ۲۷ نهجالبلاغه، پایه سلامت و امنیت …
