به گزارش نبض بازار-بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، کشورهای مورد بررسی را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:
- گروه اول: فشار حداکثری (بالای ۲۰٪)
در صدر این لیست، ایران با ۳۶٪ قرار دارد که نشاندهنده یک وضعیت استثنایی است؛ یعنی بیش از یکسوم ارزش تولید ناخالص داخلی ایران صرف یارانه سوخت میشود. پس از آن ازبکستان (۳۲٪)، لیبی (۲۸٪)، الجزایر (۲۶٪) و ونزوئلا (۲۲٪) قرار دارند. این کشورها عمدتاً کشورهای غنی از نفت و گاز هستند که قیمتهای داخلی را بسیار پایینتر از قیمت جهانی نگه داشتهاند.
- گروه دوم: فشار متوسط (بین ۱۰٪ تا ۲۰٪)
کشوری مانند ترکمنستان (۲۰٪)، آذربایجان (۱۶٪)، قزاقستان (۱۵٪)، مصر (۱۴٪)، اوکراین (۱۳٪) و کویت (۱۲٪) در این دسته قرار میگیرند. در این گروه، مدیریت یارانه در سطح معتدلتری نسبت به گروه اول است.
- گروه سوم: فشار حداقلی (زیر ۱۰٪)
کشورهایی نظیر عراق و پاکستان (۸٪)، روسیه، امارات و عربستان (۷٪)، بنگلادش (۶٪)، ویتنام (۵٪) و نیجریه (۴٪) کمترین سهم یارانه را در اقتصاد خود دارند. نکته قابل توجه این است که کشورهای پیشرو در صادرات نفت مانند عربستان و امارات، با وجود ذخایر عظیم، سهم بسیار اندکی (۷٪) را به یارانههای داخلی اختصاص دادهاند که نشاندهنده سیاستهای اصلاح قیمت در این کشورهاست.
- تضاد در کشورهای نفتی: تفاوت شدید بین سهم یارانه در ایران (۳۶٪) و عربستان (۷٪) نشان میدهد که بهرهمندی از منابع نفتی لزوماً به معنای پرداخت یارانههای بالا نیست، بلکه به سیاستهای اقتصادی هر دولت بستگی دارد.
- ریسک اقتصادی: بالا بودن این نسبت در ایران میتواند منجر به کاهش انگیزههای تولید در بخشهای انرژی، افزایش مصرف بیرویه و فشار شدید به بودجههای توسعهای شود. …
