دوشنبه, ۱ مرداد, ۱۴۰۳ / 22 July, 2024
مجله ویستا

بیگانه علیه ویران‌گر - ALIEN VS. PREDATOR


بیگانه علیه ویران‌گر - ALIEN VS. PREDATOR
سال تولید : ۲۰۰۴
کشور تولیدکننده : جمهوری چک، انگلستان، آلمان، کانادا و آمریکا
محصول : گوردون کارول، جان دیویس، استفان دراری، دیوید گیلر، والتر هیل و جوئل سیلور
کارگردان : پل و. ا. آندرسن
فیلمنامه‌نویس : شین سالرنو و آندرسن، برمبنای نوشتهٔ دَن اوبانن و آندرسن
فیلمبردار : دیوید جانسن، کیت پارتریج و پیتر تالبوت
آهنگساز(موسیقی متن) : هارالد کلوزر
هنرپیشگان : سانا لیتن، رائول بووا، لنس هنریکسن، یوئین برمنر، کالین سالمن، تامی فلاناگان، جوزف رای و ایان وایت
نوع فیلم : رنگی، ۱۰۰ دقیقه


اکتبر سال ۲۰۰۴. ماهواره‌ای متعلق به ̎چارلز بیشاپ ویلند̎ (هنریکسن) کارخانه‌دار بزرگی که در شرف مرگ است ـ نقطه‌ای را در عمق یخ‌های قطبی شناسائی می‌کند که گرمائی غیرعادی از آن متصاعد می‌شود. ̎ویلند̎ گروهی متخصص گرد می‌آورد که از جمله این افراد را شامل می‌شوند: ̎الکسا رودز̎ (لیتن)، راهنمای قطبی و طرفدار محیط زیست، ̎سباستیان دِرُزا̎ (بووا)، باستان‌شناس، ̎̎گریم میلر̎ (برمنر)، مهندس شیمی و یک گروه حفاری و خُبره‌های مسائل امنیتی. این گروه قرار است دربارهٔ هرمی تحقیق کنند که قدمتش ظاهراً به پیش از تاریخ ثبت‌ شدهٔ بشریت برمی‌گردد. از مدار کرهٔ زمین، یک سفینهٔ موجودات فضائی ـ که قابلیت نامرئی شدن دارد ـ در یخ‌ها نقب می‌زند و منبع انرژیِ موجود در هرم جان می‌گیرد و بدین ترتیب ملکه‌ای از یک نوع دیگر موجودات فضائی را ـ که تخم می‌گذارد ـ به هوش می‌آورد. موجودات فضائیِ ویران‌گر که به تکنولوژی نامرئی شدن مجهز هستند، افراد گروه ̎ویلند̎ را که به دو دسته تقسیم شده‌اند، در پایگاه‌شان قتل عام می‌کنند و سه تا از ویران‌گرها به درون زمین و یخ‌ها می‌روند تا نیروی خود را در مقابل موجودات فضائی دیگر بیازمایند. ̎سباستیان̎ از طریق رمزگشائیِ خط هیروگلیف پی می‌برد که نوعِ ویران‌گر موجوادات فضائی به آدم‌ها دادند چه‌طور هرم‌ها را بسازند ولی از کرهٔ زمین به‌عنوان صحنه‌ٔ نبردهای آئینی‌شان با موجودات فضائی استفاده کردند. ̎الکسا̎، تنها بازماندهٔ گروه اکتشافی، با ̎اسکار̎ (وایت)، آخرین موجود ویران‌گر متحد می‌شود تا با موجودات فضائی بجنگد. چراکه می‌داند اگر این موجودات به سطح کرهٔ زمین برسند، زندگی را در زمین نابود خواهند کرد. هرم و موجودات فضائی نابود می‌شوند ولی ̎اسکار̎ در رویاروئی با ملکهٔ فضائی ـ که دست آخر به‌دست ̎الکسا̎ کشته می‌شود ـ جان خود را از دست می‌دهد. ویران‌گرهای مُسن‌تری از راه می‌رسند و ̎الکسا̎ را گرامی می‌دارند و سپس به فضا برمی‌گردند. ̎اسکار̎ را بر روی تابوتی می‌گذارند و این‌جاست که سینه‌اش می‌شکافد و یک موجود دورگهٔ ویران‌گر/ بیگانه به دنیا می‌آورد.
● شخصیت‌های ̎بیگانه̎ و ̎ویران‌گر̎ که با فیلم‌هائی با همین اسامی (ریدلی اسکات، ۱۹۷۹) و (جان مک‌تیرنان، ۱۹۸۷) به علاقه‌مندان فیلم‌های ترسناک و افسانه ـ علمی معرفی شدند، این‌بار به ترتیب در پنجمین و سومین حضور خود بر پردهٔ سینما رودرروی هم قرار می‌گیرند. گرچه این دو هیولا از سینما به عرضهٔ چند مجموعهٔ دیگر در طول دههٔ ۱۹۹۰ تداوم یافت. هم‌زمان بازی ویدئوئی ب. ع. و نیز با استقبال گستردهٔ مخاطبان نوجوان روبه‌رو شد. این نخستین فیلم از سری بیگانه که بدون حضور سیگورنی ویور، ستارهٔ اصلی این ویران‌گری و بیگانگان را در قالب جدالی باستانی که در طول قرون و اعصار ادامه یافته، به تصویر می‌کشد. زندگی بیگانه‌ها در اهرام یکی از ایده‌های فیلم نشدهٔ نسخهٔ اصلی فیلم‌نامهٔ بیگانه (۱۹۷۹) ا ست که محل زیست آنها را نه سفینه‌ای فضائی بلکه اهرام باستان تصویر کرده بود. مشکل اصلی این‌جا بلاتکلیفی فیلم و فیلم‌ساز در قبال دو قطب اصلی ماجرا (و با در نظر گرفتن انسان‌ها، در واقع سه قطب آن) است. گرچه در بعضی صحنه‌ها بیگانه‌ها چون جانوران خونریزی تصویر می‌شوند که ویران‌گرهای هوشمند قصد مهار ساختن آنها و در اختیار گرفتنشان را دارند، با این همه تکلیف تقابل اصلی در فیلم‌های هیولائی، یعنی برخورد هنجار و ناهنجار و این‌که هر یک از طرفین این دعوا کدام وجه را نمایندگی می‌کنند، در این‌جا مشخص نیست. هم‌چنین باید به ناتوانی کارگردان، که سابقهٔ فعالیت در هر دو ژانر ترسناک و افسانه ـ علمی را دارد، در تلفیق عناصر این دو ژانر، و یافتن لحنی مناسب از امتزاج این دو برای بیان داستان، اشاره کرد. جالب این‌جاست که پیش از این در فیلم جیسن ایکس (جیم آیزاک، ۲۰۰۲) شاهد درهم آمیختن عناصری از سری فیلم‌های ترسناک جمعه سیزدهم با قواعد و قراردادهای سری فیلم‌های بیگانه (بی آن‌که خود این هیولا مورد استفاده قرار گیرد) بودیم که بدون داشتن ادعای خاصی در این زمینه، توفیقی نسبی در تلفیق مؤلفه‌های دو ژانر ترسناک افسانه ـ علمی حاصل کرده بود. در کنار همهٔ این ضعف‌ها، معایب طرح داستانی تکراری و پیش پا افتادهٔ فیلم هم البته جای خود را دارند. دو بازی ویدئویی ب. ع. و که پیش از این به بازار آمده بودند، به لحاظ نوع پرداخت ساختار روائی و رعایت قواعد شخصیت‌پردازی در سطحی بالاتر از این فیلم جای می‌گیرند!